وَشتَن ِ واژه ها

شعر ، نقد ، داستانک ، طنز ، ترجمه و نکته

BEH KOMAKE MAN BESHETABID!

Az tmamiye Andishmandane Ensanduste dakchel va kharej az Keshvar taghazaye komake fori daram. Salhast zire FESHARE SHBANEH ROUZIYE HOKUMATE SHAHRE DÜREN ALMAAN HASTAM. BAD AZ BAHSI KEH PAYE MATLABE KHANOME MARALE SAID SOURAT GEREFT COMPOTER MAN AZ KAR ANDAKHTEH SHOD. VA EJAZEH DADEH NASHOD BEH MAN BARAYE TAMIR KOMAK SHAVAD. BEH NACHAR DAR BIROUN AKBAR MIKHANAM. LAHAZATI PISH KEH BARAYE SAR ZADAN BEH AKHBAR BEH BIROUN AMADAM FARDI CHICHENI BEH NAME ALI MONTAZERE MAN BOUD VA TA MARA DID GOFT: HANOUZ ZENDEI?

AZ HAMAGAN TAGHAZAYE KOMAK DARAM. HAR MOSHKELI KEH BARAYAM PISH AYAD MASUOL DOULATE ALMAN AST.

TELEFON KHANEYE MAN: 004924217020416

NESHANI: DÜREN - GIRBELSRATHER STR. 113

LEYSI HABIBI

 

+ نوشته شده در  شنبه سوم آبان 1393ساعت 19:20  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

مَردَک بی سر است!


در این چند روز
جهان
با نصف جهان
گریست.
صورت ات را می بینم
صورتم می سوزد
و می دوزد اندوه ترا
بر چشمان من:
زنی با چشمان غزالی و درشت
لحظاتی دیگر
چهره اش پاییزِ پرَپَر است
در کار، دست مردَکی گَر است
یک بچه ی الاغ،
یک کره خر است
نه نه، الاغ جان مرا ببخش
یک بچه انتر است
انتر عزیز
تو نیز مرا ببخش
مَردَک بی سر است!


+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام مهر 1393ساعت 3:54  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

«دروغ به راه می افتد ولی به منزل نمی رسد.»(ضرب المثل)

سلام دوستان

حال که واژه ی «دروغ» را شکافتم، خوب است که مطلبی نیز در باب این مقوله نوشته شود؛ زیرا این یک موضوع همه انسانی یعنی جهانی است و می ارزد که در باره اش روشنگری بیشتری صورت پذیرد.

دروغگو کیست و چه می خواهد؟

 
دروغگو آن کس است که کژی پیشه کرده و تیرگی به اندیشه، پس فکر می کند توان این دارد که وجدان بشری را در خود بکشد! در حالی که او چنین توانی ندارد، زیرا همه ی انسان ها دارای وجدان هستند و فقط گاه وجدان خفته، انسان غافل شده را گول می زند؛ در حالی که تاریخ عکس آن را همیشه به اثبات رسانده. این قانونمندی حتی شامل مردگان نیز می شود. یعنی اگر او در زمان زنده بودن با بیداری وجدان به خود نیاید، حتی اگر دروغگویی "بزرگ" و "موفق" بوده و در سایه ی سیاه دروغ به نان و نوایی رسیده نیز از خدنگ بانوی عدالت در تاریخ توان گریختن ندارد. زیرا یا تا زمانی که زنده است وجدان اش بیدار شده و هر روزِ او را تیره روز می سازد و یا دیرتر وقتی همه چیز روشن می گردد، نام چنان موجودی با ننگ و نفرین جهانیان همراه می شود.

دروغگویان را به دسته های مختلف می توان تقسیم کرد که عوامل مختلفی می تواند باعث دروغگویی شان شود. مثل دستورگیری، منافع شخصی، بیماری حسادت، خشم و کینه ورزی و ... من در این نوشته دروغگویان را به سه دسته ی اصلی تقسیم می کنم.

1 - دروغ گویی برای منافع شخصی*

2 - دروغ گویی برای ارضای درون بیمار که گاه چنان است که حتی به نزدیک ترین یاران و دوستان خود می تواند با خشم تمام حسودی و کینه ورزی و خیانت کند، چه رسد به دیگران.**

3 - دروغگو دارای هدف است تا با گفتن دروغ آن را به کرسی زمانه بنشانَد برای گول زدن مردم ساده؛ حال به چه قیمتی برایش تمام می شود دیگر مهم نیست؛ زیرا برای رسیدن به آنچه در نظر دارد، جوالدوزی را که به دیگری می زند، دیگر چشم خرد او را نیز کور کرده است؛ زیرا او می زند به این سو و آنسو و بر  خود نیز.***

*دروغگویی برای منافع شخصی برای بسیارانی مشخص است و حتی احتیاجی به آوردن مثال نیست. دروغ به زندگی این دسته از مردم چنان آغشته می گردد که دیگر بخشی از زندگی شان می شود. مغازه داری را می شناختم از این دست؛ روزی به مغازه اش رفتم و قیمت یک جنسی را پرسیدم، قبل از اینکه قیمت را بگوید گفت به خدا قسم ... با خنده حرف اش را قطع کردم و گفتم: من که نگفته ام گران می فروشی، فقط قیمت را پرسیده ام؛ که سرخ شد و خندید، هنوز صورت سرخ خنده دار اش را به یاد دارم.*

* صورت خنده دار - صورت دارای خنده، صورتی که بر آن خنده نشسته سرخ و دیدنی.

 

**ولی آنجا که دروغگویی برای ارضای درون حسود و بیمار است، مسئله خیلی پیچیده تر از اینهاست. و مبارزه با آن گاه هم دارو درمانی لازم دارد و هم سخن درمانی. به همین خاطر وقتی من می بینم کسی که مشکل درونی دارد و دچار خشم و حسادت و حقارت است، قبل از اینکه از دروغ او برنجم، دلم برایش می سوزد، زیرا هرچه باشد او انسان است1 و انسان دارای کرامت ویژه ای می باشد و حق نیست که اسیر پلیدی های درون گشته هرچه خواست بگوید و یا بعدتر از آن، بنویسد. چنان انسانی سخت گرفتار درون آزار دیده ی خود در زمان خرد سالی است. او زخمی کودکی خود می باشد که با دشنه های بزرگ سالی آن زخم ها هرچه بیشتر مزمن و دردناکتر شده. همه ی ما از کوره ی رنج زندگی کماکان گذشته ایم و خاطرات حنظلی در خودآگاه و ناخودآگاه ما نشسته سگی می کند گرگانه و بسیار درنده؛ اما همه ی انسان ها توان اینکه برای خود رنج دیروز را توضیح دهند را ندارند؛ یعنی واقع بین نیستند. پس بجای پناه بردن به منطق انسانی، چنان اسیر دیروز خود می شوند که آن دیروز سیاه و یا لکه دار، تمامی امروزشان را به راحتی می بلعد. و جالب است بدانیم که اغلبِ از این دست آدم ها همیشه مدعی اند و دارای حق مطلق! بسیار آسان قضاوت می کنند و براحتی یورش می برند!

در حالی که این کار نوعی فرافکنی ست، و فرار به جلو را می مانَد.

آیا آنها می دانند که ناحق اند و دروغ می گویند؟

هم می دانند و هم نمی دانند. می دانند زیرا حسادت و حقارتِ وجود خود را نسبتن می شناسند؛ نمی دانند زیرا بخش عمده ای از تصمیمات ما به وسیله ی عقل و منطق خردگرایانه گرفته نمی شود؛ بلکه سگ کودکی - کودک درون - که متأسفانه اندوهبار ترین و خشمناک ترین خاطرات را ثبت کرده، بی خبر با تلنگری به سطح می آید و گاه حتی فاجعه می آفریند. حتمن در گزارشاتی که در باب تبهکاران نوشته می شود به این نکته برخورده اید که شخص بزهکار با قَسَم و گریه می گوید: «من قصد آدم کشی نداشتم، نمی دانم چه شد و آن لحظه بر من چه گذشت.» البته و سد البته او می تواند شارلاتان باشد و فیلم بازی کند؛ ولی موارد بسیاری نیز وجود دارد که او راست می گوید، زیرا خشمی را که سگ نشسته در ناخود آگاه با تلنگری بیرونی ایجاد می نماید و از اعماق به سطح می آوَرَد، و ما بی خبر از نقش تشدید کننده ی آن خاطره و یا خاطرات، برده وار عمل می کنیم، بسیار شدید است. یعنی اگر خشم معمولی در یک انسانی در لحظه ی عصبانیت یک باشد، خشم انسان زخمی و دارای سگ درنده ی درون بسیار بار بیشتر است. این است که برای چنین کسانی باید دل سوزاند. البته این دلسوزی بدان مفهوم نیست که آنها را نباید مجازات کرد و باید به حال خود رهایشان ساخت تا هر کار که خواستند بکنند؛ بلکه این دلسوزی برای آن است که انسانی توانسته به حضیض وجود تا این حد سقوط کند که در روز روشن برای ارضای درون بیمار هرچه خواست بگوید و بنویسد. پس اگر در توان ما باشد، وظیفه داریم که به او کمک کنیم تا به انسانیت بر گردد و عظمت کرامت انسانی را آنطور که باید دریابد ژَرف.


*** ولی در حالت سوم انسان دروغگو دارای ارباب، برنامه و همکاران خود می باشد؛ یعنی دروغ فقط از روی بیماری گره مندی(عقده)، خشم و حسادت و یا برای منافع شخصی نیست، بلکه همراه توطئه است که با سازماندهی صورت می پذیرد، و بسیار گاه در خونسردی کامل ساخته و پرداخته می شود؛ و دروغگو چون فعلن "موفق" شده روی وجدان خود پا بگذارد، به "زرنگی بازی" خود دلداده می شود؛ بی آنکه بداند کار جهان قانونمند است، و افشاگر هر ناجوانِ پست. این سخن من بیان یک احساس شاعرانه نیست، شما به تمامی متجاوزین، زورگویان و دروغگویان جهان بنگرید و ببینید کدامشان حتی بعد از مرگ توانسته از دست عدالت تاریخ بگریزد. این دسته از دروغگویان گذشته از ویژگی های شخصی و تمایل برای انجام نابکاری ها، اغلب ارباب دارند، مواجب بگیر، ضد انسان، خود فروش و وطن فروش اند. چنانکه بارها در خارج از میهن کتبن اعلام کرده ام، باز تکرار می کنم: آماده ام در یک جلسه ی عمومی و یا دادگاه عمومی که ورود همگان در آن آزاد باشد، این نابکاران و وطن فروشان که ماسکی به ظاهر آزادی خواهانه دارند ولی در اصل دشمنان قسم خورده ی آزادی و عدالت اند را با فاکت های استوار افشا نمایم، «تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد»، بَر و بوم و سر و جان اش همه آتش باشد! این افراد دروغگوی مواجب بگیر وطن فروشِ دارای ارباب، اغلب برای پخش دروغ و عادی جلوه دادن آن از دروغگویان وطن فروش دیگری کمک می گیرند. من از انشا نویسی در مورد موضوعی جدی که باید برایش فاکت های محکم آورد بیزارم؛ چنانکه بار ها در خارج از کشور اعلام کرده ام، اینک باز تکرار می کنم: در همین شهر کلن آلمان جلسه ای عمومی بگذارند تا خاشاک وطن فروشان و لمپنیزم را از مروارید انسان دوستان و میهن دوستان براستی آزادی خوا و عدالتخواه الک زنان جدا سازم.2

اینجا سخن از فاکت های استوار در میان است، یعنی محل چانه زدن نیست؛ پس «این گوی و این میدان.»

و جالب است این نکته را نیز بدانیم که تمامی ویژگی های دروغگویان بیشرم با ویژگی تکفیری ها همخوانی کامل دارد. یعنی دروغگوی شانتاژچی، دقیق از شیوه های تکفیری برای بستن دهان انسان های شریف و از جمله میهن دوستان استفاده می کند و بیشرمانه ترین دروغ ها را می بافد و با کمک مواجب بگیران ضد میهنی دیگر - همکاران - پخش می نماید. و این همسویی دروغگو و تکفیری عجیب نیست، زیرا دلایل علمی دارد که خود مقوله ای دیگر است و نوشتن مقاله ای دیگر را می طلبد.

 

زیرنویس 1 - من وقتی از انسان و انسانیت سخن می گویم، به انسانی که در هزاره های دور وحشی و بی قانون زندگی می کرد نظر ندارم؛ گرچه در همان دوران نیز گاه افراد بزرگ و تاریخ سازی زندگی می کردند، ولی این بزرگی در جامعه ی بشری عمومیت نداشت، و به همین خاطر بسیار راحت انسان ها همدیگر را می دریدند. پس من به انسان دوران ما که بعد از جنگ جهانی اول جامعه اش شکل گرفته و قوانین و آداب جدیدی را پذیرفته نظر دارم. انسان همین دوره است که بسیاری از مسایل جهان را به چالش کشید و روی اجرای قانون - گرچه همچنان گاه و بسیار گاه نقض می شود - پافشاری کرد و می کند. این انسان نه فقط دیگر انسانی که در هزاره های دور می زیست نیست، بلکه جامعه اش حتی با او که در قبل از جنگ جهانی اول می زیسته، فرق اساسی دارد. این انسان به آزادی و عدالت توجه ویژه دارد و هم قانون پذیر است. و بعد از ایجاد جامعه ی همین انسان است که بسیاری از وحشی گری ها رسمن ممنوع اعلام می گردد؛ مثل جنایت آدم کشی در دوئِل که در اروپای شرق و غرب جان هزاران نفر را گرفت.
به همین خاطر من با اصطلاح «انسان دو قرن ما»، او را جدا می سازم. طبیعی است که عوامل گوناگونی در ایجاد چنین جامعه ی نوینی نقش داشتند که به نظر من انقلاب اکتبر 1917 روسیه نقش اصلی را در این تحول جهانی بازی کرد؛ زیرا انقلاب اکتبر نه فقط جامعه ی روسیه بلکه کل جهان را لرزاند و به جنب و جوش انداخت. ایجاد احزاب سوسیال دمکرات در سطحی بسیار وسیع در غرب، و ایجاد جامعه هایی مانند کشور های سکاندیناوی و ... حاصل آن زمین لرزه ی تاریخی اند. و در این باب فراوان می توان نوشت که در این اندک و بیش نگنجد.

زیر نویس 2 - نوشتم: «در همین شهر کلن آلمان جلسه ای عمومی بگذارند و ...»؛ باید اضافه کنم که برای من فرقی ندارد که مکان جلسه کجا باشد، آماده ام در هرجای جهان از جمله در داخل میهن خود در چنان جلسه ای تاریخی شرکت جویم. علت انتخاب شهر کلن بخاطر این بود که من یکی از فقیرترین ایرانیان خارج از کشورم چنان، که حتی امکان مسافرت به شهر های دور دست همین کشور را نیز ندارم. بماند که چرا با دنیایی از انرژی مثبت و شور و شعر و عشق به انسان و زندگی و طبیعت چنین فقر زده ام، که داستان دیگری دارد؛ و این در حالی است که  بطور رسمی به این کشور دعوت شده ام.

و همینجا از همه ی اندیشمندان دلسوز ایران زمین در داخل و خارج که توان تشکیل چنین جلسه ای را دارند خواهشمندم برای ایجاد آن تلاش نمایند تا همه بدانند که چرا بعضی اراذل قلم آلوده هر از گاهی برای بیشتر چرب کردن لقمه ی خود به من که در درون آتش زمانه به جایی رسیده ام که اگر حتی یک میلیارد بدهند مورچه ای را نمی کشم حمله ور می شوند. من آماده ام، آماده ام چو ابراهیم به روز آتش، «تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد!»

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم مهر 1393ساعت 15:18  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

بدون شرح

 

بخش اول گفتگوی اختصاصی نفتنا با امیرعباس سلطانی:

به گردن کلفت های باند بابک زنجانی رسیده ایم/ مرتب تهدید می شویم

بخش اول گفتگوی اختصاصی نفتنا با امیرعباس سلطانی:

به گردن کلفت های باند بابک زنجانی رسیده ایم/ مرتب تهدید می شویم

پیامک های آنها همچنان در گوشی من موجود است. بسیار مصر بودند که مسائل را بدون رسیدگی قضایی حل کنند. پیشنهاد مالی هم مطرح می شد اما نه به صراحت. به هرحال به دنبال این بودند که این قضیه حل و فصل شود و پیشنهاد های مختلفی می دادند.

 

 

نفتنا - مریم یوسفی: سرنوشت طلب وزارت نفت از بابک زنجانی هنوز مشخص نشده است. مانند سرنوشت خود بدهکار. 9 ماه از بازداشت میلیاردر موبور می گذرد و هر روز ورقی تازه از پرونده قطور بابک زنجانی رو می شود.


بابک زنجانی از دی ماه سال گذشته در بازداشت است.  هر روز یکی از جنبه های پنهان پرونده بابک زنجانی آشکار می شود؛ حاشیه هایی پنهان که گویا مهم تر از اصل اتهام است. اتهامی که باعث شده بابک زنجانی نه ماه مهمان اوین یا جای دیگر باشد.


اتهامش بدهی به وزارت نفت، رشوه و جعل سند و شناسامه است. هر چند هنوز کیفرخواست وی صادر نشده تا ببینیم که اخلال در نظام اقتصادی هم به اتهامات او اضافه می شود یا نه. اما بابک زنجانی فکر همه چیز را کرده است. در زندان یا جای دیگری است اما در عین حال به تمام کارهایش رسیدگی می کند. از کارهای تجاری در ترکیه تا به روز کردن صفحه فیس بوکش. گویا رابطان وفادار زنجانی همچنان به او خدمت می کنند و برخی فعالیت های اقتصادی او در ترکیه که بیشترین سرمایه زنجانی در این کشور است را انجام می دهند. افرادی مانند رضا ضراب تاجر ایرانی الاصلی که در ترکیه زندگی می کند. او سال گذشته مدتی را به دلیل پولشویی بازداشت اما مدتی بعد آزاد شد.


بابک زنجانی بدون شک جنجالی ترین مرد میلیاردی ایران است که پرونده فساد اقتصادی اش کماکان رتبه اول را به خود اختصاص داده است. پرونده ای که با گذشت زمان اسامی مدیران زیادی را در همه حوزه ها به خصوص حوزه سیاسی به خود دیده است. پرونده ای که به گفته بیژن زنگنه نمی تواند کار یک شخص باشد و احتمالا افراد دیگری هم در این کار دخیل بوده اند.


درباره پرونده بابک زنجانی با امیرعباس سلطانی عضو کمیته تحقیق و تفحص از بدهی بابک زنجانی گفت و گویی انجام دادیم که متن آن پیش روی شما است. سلطانی به نفتنا گفت که زنجانی و تیم او به دنبال کودتای سیاسی و اقتصادی در ایران بوده اند و حالا در بررسی این پرونده به اسامی گردن کلفتی رسیده اند و به زودی نام 15 نفر از همکاران زنجانی افشا خواهد شد. بخش اول گفتگوی نفتنا با امیرعباس سلطانی پیش روی شما است.


چه اتفاقی افتاد که در مجلس درباره فردی به نام «بابک زنجانی» حساسیت به وجود آمد؟

 

آغاز بحثها درباره این فرد تقریبا از 15 ماه پیش در مجلس کلید خورد. کمیسیون انرژی مجلس به دلیل ارتباط با مجموعه شرکت نفت و وزارت نفت، اطلاعاتی به دست آورد که فردی به نام بابک زنجانی حدود 13 هزار میلیارد تومان میعات نفتی را تحویل گرفته اما هیچ پولی بابت فروش آن به دولت پرداخت نکرده است.


اما آقایان در وزارت نفت دولت سابق خیلی این قضیه را جدی نگرفتند و این مساله را تکذیب کردند و سعی داشتند اعلام کنند که اتفاقی نیافتاده است و خبر خاصی هم نیست و همه چیز سرجای خودش است. اما با پیگیری اعضای کمیسیون انرژی مجلس ابعاد پنهان این مساله روشن شد.


در نهایت با پیگیری مجلس، مسئولان شرکت نفت و وزارت نفت دولت سابق به کمیسیون انرژی احضار شدند و درباره اقدامات بابک زنجانی توضیحاتی دادند که این توضیحات به هیچ وجه کافی و قانع کننده نبود.


*** زنجانی به قائم مقام بانک مرکزی تاجیکستان 3 میلیون دلار رشوه داد


مسئولان  شرکت نفت در زمان وزارت آقای رستم قاسمی به مجلس احضار شدند؟


بله. چون پدیده بابک زنجانی در این دوره شکل گرفت. به دنبال احضار مدیران وزارت نفت، مسئولان امنیتی بانک مرکزی، سازمان بازرسی و دستگاه های نظارتی برای ارائه توضیحات دعوت شدند اما این توضیحات به هیچ وجه قانع کننده نبود و با اظهارات بابک زنجانی مغایرت بسیار داشت.


حتی ما احساس کردیم مسئولان درصدد نیستند که حقایق را بیان کنند. بانک ها نیز در این زمینه همکاری نمی کردند و واقعیت ها را نمی گفتند. بابک زنجانی در جلسه ای که با کمیسیون انرژی مجلس داشت فیش های واریزی پرداخت پول نفت کشور به بانک مرکزی را به نمایندگان مجلس ارائه داد اما بانک مرکزی هیچ گاه صحت و سقم این فیش ها را تایید یا رد نکرد.


این داستان ادامه داشت تا اینکه بابک زنجانی حواله ای ارائه داد مبنی بر اینکه قائم مقام بانک مرکزی تاجیکستان تایید کرده است که زنجانی این پول را به حساب بانک مرکزی ایران واریز کرده است. اما بانک مرکزی دراین باره واکنش رسمی نشان نداد تا اینکه با بررسی ما نمایندگان مجلس متوجه شدیم بابک زنجانی سه میلیون دلار رشوه به قائم مقام بانک مرکزی تاجیکستان داده تا این سند را جعل کند و زنجانی هم با سند جعلی به مجلس آمده بود و مدعی بود که پول نفت را داده است.


البته زنجانی طی رفت و آمدی که به مجلس داشت هم مدعی بود که من نه تنها بدهکاری به وزارت نفت ندارم بلکه چهار و پنج هزار میلیارد تومان نیز ادعای طلب از دولت داشت.


زنجانی در زمان رفت وآمد به کمیسیون انرژی مجلس، توانست با نمایندگان مجلس ارتباط خاصی بگیرد؟


در رفت وآمد به کمیسیون با بسیاری از نماینده های مجلس ارتباط گرفت اما از خاص بودن آن بی اطلاعم.


کمیسیون انرژی از بابک زنجانی حمایت می کرد؟

 

خیر. کمیسیون حمایتی از زنجانی نمی کرد ولی بعضی از بانک ها و دستگاه های نظارتی خیلی حساسیت به خرج ندادند و به نوعی حمایت آشکار و نه حتی زیرپوستی از زنجانی می کردند.


به هر صورت با توجه به پیگیری هایی که انجام شد و تحقیقاتی که کردیم، متوجه شدیم فردی به نام بابک زنجانی قبل از اینکه به بهانه دور زدن تحریم ها وارد مقوله فروش نفت شود، 15 تخلف مالی داشته و با سه شناسنامه جعلی و سه نام متفاوت کارهای خلاف خود را پیش می برده است.


طی مدتی که کمیسیون درحال بررسی پرونده زنجانی بود، تماسی از طرف اطرافیان او با شما که مسئول این پرونده هم هستید، گرفته نشد؟


خود زنجانی و کسی که خودش را موکل او معرفی می کرد، چندین بار تماس گرفتند و حتی پیامک می دادند و می خواستند با برقراری جلساتی به نوعی پرونده را در کمیسیون ختم به خیر کنند.


***قصد تطمیع نمایندگان را داشتند


وکیل زنجانی از شما چه درخواستی داشت؟


وکیل زنجانی با او به کمیسیون انرژی مجلس رفت و آمد داشت. آنها قصد تطمیع نمایندگان را داشتند، منتها موفق نشدند. در نهایت با جلسه های متعددی که با دستگاه های نظارتی برگزار شد و با ارائه مدارک و مستندات به دستگاه قضایی حکم بازداشت زنجانی صادر شد.

 

همزمان با بازداشت زنجانی حساسیت ها در مجلس نیز کاهش پیدا کرد؟


پیش از بازداشت او کمیته 10 نفره ای تشکیل شد که افرادی چون مسعود میرکاظمی، وزیر سابق نفت هم عضو این کمیته بودند. ولی به تدریج حساسیت ها کمتر شد و تنها من و آقای دهدشتی پی گیر پرونده زنجانی شدیم.


*** تحت فشار هستم


شما در گفت وگویی اعلام کرده بودید که برای رسیدگی به این پرونده تحت فشار قرار دارید و حتی برخی از نماینده ها علاقه ای ندارند که این پرونده به سرانجام برسد.


من نمی توانم بگویم همکارانم در مجلس علاقه ای ندارند که این پرونده به نتیجه برسد شاید به خاطر مشغله کاری پیگیر پرونده بابک زنجانی نیستند. اما من برای رسیدگی به پرونده زنجانی تحت فشار زیادی قرار دارم.


بیشتر توضیح دهید.


اطرافیان و ایادی بابک زنجانی مرتبا و به هر نحوی با من تماس می گرفتند.


هنوزهم تماس می گیرند؟


خیر.


آخرین تماس اطرافیان زنجانی چه زمانی بود؟


تا سه یا چهار ماه پیش مرتبا تماس می گرفتند، اما بیشترین تماس ها تا قبل از بازداشت زنجانی بود.
 
***پیشنهادهای مختلفی برای حل پرونده دادند


خوب اطرافیان بابک زنجانی چه خواسته ای داشتند؟ آیا به شما پیشنهاد مالی برای انصراف از پیگیری پرونده هم داده اند؟


پیامک های آنها همچنان در گوشی من موجود است. بسیار مصر بودند که مسائل را بدون رسیدگی قضایی حل کنند. پیشنهاد مالی هم مطرح می شد اما نه به صراحت. به هرحال به دنبال این بودند که این قضیه حل و فصل شود و پیشنهاد های مختلفی می دادند.


آیا شما پس از بازداشت زنجانی، دیداری با او  در زندان داشته اید؟


خیر، به ملاقات او نرفته ام.


*** یک تیم هستند که بابک زنجانی ویترینشان است/4 وزیر او را تایید کرده بودند


فردی که هیچ تخصصی ندارد و در هیچ نهادی هم پست تخصصی برعهده نداشته، چگونه و با چه پشتوانه ای ده ها میلیارد دلار نفت در اختیارش قرار داده می شود؟


بابک زنجانی کس خاصی نیست و فردی هم نیست که آنقدر عرضه و شم اقتصادی داشته باشد. یک تیم این کار انجام می دهد که ویترینشان بابک زنجانی است.


چه کسانی از زنجانی حمایت می کنند؟


زنجانی در وزارت خانه های دولت قطعا مورد حمایت قرار می گرفته و در هر پست دولتی همراه داشته است. 4 عضو کابینه دولت قبلی؛ آقای حسینی وزیر اقتصاد و دارایی، آقای قاسمی وزیر نفت، آقای مصلحی وزیر اطلاعات و آقای بهمنی رئیس کل بانک مرکزی، زنجانی را تایید کرده اند و با این تاییدها پول در اختیار او گذاشته شده است.


کسی که حداقل  با یک استعلام ساده، مشخص می شده 15 تخلف با عناوین مختلف داشته  چطور مورد حمایت قرار گرفته است؟


شبهات این پرونده بسیار زیاد است و می توان گفت بابک زنجانی از سوی افراد حقیقی و حقوقی مورد حمایت قرار داشته و هنوز هم دارد.


اما آقای قاسمی در جلسه در کمیسیون برنامه وبودجه  مجلس اعلام کردند، فردی به نام بابک زنجانی را نمی شناسند.


خیلی هم خوب بابک زنجانی را می شناسد.


***ایادی زنجانی به شدت فعالند/ اموال زنجانی در ترکیه و فرانسه است


حالا بابک زنجانی در زندان است و برای بازگشت پول ها هم همکاری لازم را نمی کند. فکر نمی کنید این پول در اختیار حامیان زنجانی قرار گرفته باشد و ممکن است زنجانی برای تیمی که از او حمایت می کند تنها یک واسطه باشد؟


زنجانی در داخل و بیرون از زندان عوامل بسیاری دارد و برخی مسائل را هدایت می کند. به طور مثال رضا ضراب، تاجر ایرانی الاصل از ایادی اوست. ضراب در ترکیه اموال و دارایی های زنجانی را هدایت می کند. ضراب در زمان بازداشتش در ترکیه اعتراف کرده بود که زنجانی رئیس اوست.


همان طور که اطلاع دارید بیش از 90 درصد اموال زنجانی در ترکیه است و سایر اموالش در تاجیکستان و فرانسه است. اموال زنجانی در ایران ارزشی ندارد و تنها یک جَوّ روانی در جامعه ایجاد کرده اند که اموال ایران او به تنهایی برای بدهکاری اش کافی است. حتی یک چهارم اموالش هم در ایران نیست.


هر روز هم برای تغییر مسیر پرونده یک بازی در می آورند؛ یک روز اعلام می شود که فردی پیدا شده که قصد دارد تمام بدهی اش را بدهد و روز دیگر خبر از مزایده اموالش در ترکیه می رسد. در حالی که تمامی این خبرها کذب است و توسط اطرافیان زنجانی مطرح می شود.


*** زنجانی در بازجویی ها جدی نیست/ او تخلفات مالی دیگری هم دارد


اکنون نیز با 13 هزار میلیاردی که خورده چندین برابر این پول سود کسب کرده و با جار و جنجال همه را به بازی گرفته است. او خیلی هم در بازجویی ها جدی نیست و همکاری نمی کند به همین دلیل از قوه قضاییه گله داریم چرا با زنجانی برخورد جدی صورت نمی گیرد. مساله پرونده زنجانی تنها بدهکاری اش به وزارت نفت نیست بلکه در پرونده تامین اجتماعی و ده ها تخلف دیگر پایش گیر است.


به همین دلیل نوع برخورد قوه قضاییه با این پرونده برای ما جای سوال دارد. فقط هر چند وقت یک بارآقای اژه ای سخنگوی قوه قضاییه در نشست های خبری خود خبر از بازداشت چند تن از همکاران او می دهد و همه اقدامات در همین حد خلاصه می شود.


آیا قوه قضاییه بررسی هایی از فیلم هایی که از زنجانی در فضای مجازی منتشر شده، صورت داده است؟ در این فیلم ها به نام برخی از همکاران زنجانی اشاره شده است؟


اسم های زیادی مطرح است اما باید صبر کنید تا همه زوایای پرونده روشن شود. [...]


می توان برداشت کرد که برخورد با زنجانی جدی نیست؟


می شود چنین برداشتی هم داشت.


از زمانی که فیلم بابک زنجانی درباره همکاری با برخی نهادها منتشر شد، بیشتر چه  موضوعی مورد توجه قرار گرفت؟


خبرهای تایید نشده و غیرمستندی در این ارتباط منتشر شد مبنی اینکه شخصی معروف به رعیت تحت تاثیر برخی عوامل بوده است اما این اظهارات مستند و ثابت شده نیست.


شاید در حال حاضرنزدیک به 200 خبر در ارتباط با پرونده بابک زنجانی در اختیار داریم اما هنوز سندی برای اثبات این خبرها پیدا نشده است ولی مساله ای که نباید از آن غافل شد غفلت دستگاه های نظارتی است و ما از عملکرد آنها گله داریم.


چرا مسئولان دستگاه های نظارتی را برای پاسخ به سوال در این ارتباط به مجلس احضار نشده اند؟ به طور مثال وزرای دولت قبلی مورد سوال قرار گرفته اند یا نه؟ در فیلم منتشر شده از مرتضوی در مجلس به صراحت نام معاون اقتصادی یکی از وزارت خانه های مهم  برده می شود. آقای مرتضوی از زنجانی سوال می کند که آیا آقای [...] معاون اقتصادی [...] را دیده اید و زنجانی هم تایید می کند بله با ایشان دیدار داشته و تایید  شده 700 میلیون یورو پول به او داده می شود. این نکته برای طرح سوال و رسیدگی به سایر ابعاد پرونده مناسب نیست؟


شاید این کار را انجام داده ایم اما  نتیجه ای که به دنبالش بوده ایم را نگرفته ایم. ما در ارتباط با پرونده زنجانی تقریبا اقدام های زیادی انجام داده ایم.


*** نمی توانم اظهارات وزیر اطلاعات را رسانه ای کنم


وزیر اطلاعت فعلی در این ارتباط چه توضیحاتی داده است؟


توضیح داده اما من نمی توانم تا رسیدن به مرحله مورد نظر اظهارات وزیر اطلاعات را رسانه ای کنم.


سوال رسمی از وزیر اطلاعات در مجلس علنی پرسیده شده یا جلسه محرمانه بوده است؟


اعضای کمیسیون انرژی جلسه ای را با وزیر اطلاعات برگزار کردند که محرمانه بود و آقای علوی به آن چیزی که ما نیاز داشتیم پاسخ داد و از آنجایی که این مشکل در دولت قبل انجام شده نیاز به بررسی بیشتری دارد.


***وزارت اطلاعات همکاری خوبی دارد


آیا شما احساس کردید که وزارت اطلاعات در پرونده بابک زنجانی همکاری لازم را دارد؟


روند دولت فعلی بر این اساس است که قصد پیگیری جدی بابک زنجانی و محکومیت او را دارند و همکاری مناسب صورت می گیرد.


در تمام وزارتخانه های که در گذشته به نوعی با زنجانی در ارتباط بوده اند این اراده وجود دارد؟


من فکر می کنم فقط این اراده تنها در وزارت نفت آن هم شخص وزیر وجود دارد. از بقیه دودی بلند نمی شود.


***فقط زنگنه به صورت جدی پیگیر پرونده است


فقط آقای زنگنه؟


بله فقط این اراده در وزیر نفت دیده می شود.


یعنی معاونین آقای زنگنه به دنبال محکومیت زنجانی نیستند؟


من نمی توانم نام ببرم باید کلی گویی کنم به هرحال زنجانی از طرف برخی معاونان وزیر نفت حمایت می شود.


***برخی معاونین وزارت نفت جدی نیستند


آقای هندی که مسئول پرونده بابک زنجانی است، در این ارتباط فعال نیست؟


خیر فعال نیست. در این پرونده خیلی موارد وجود دارد اما اراده جدی برای رسیدگی به آنها نیست.


منظور شما از جدی نبودن، چیست؟


یعنی اراده کامل در آقایان برای رسیدگی به پرونده زنجانی وجود ندارد.


***80 درصد اطلاعات پرونده را بروز نداده ایم/زنجانی مهم نیست، تیم زنجانی مهم است


فکر نمی کنید اگر وزارایی که با بابک زنجانی در ارتباط بودند به مجلس دعوت شوند وآن جلسه محرمانه نباشد، خیلی از مسائل راحت تر حل می شود؟


مسیری که ما در این ارتباط طی می کنیم بر اساس راهکارهای تعیین شده است. موانع بر سر راه ما زیاد است و در کار ما مشکل تراشی هم می کنند اما ما خیلی مطمئنیم و مسیری را که مشخص کرده ایم پیش خواهیم رفت. اگر بخواهیم نگاه احساسی به این مساله داشته باشیم سرنخ ها گم می شود و هیچ گاه هم به نتیجه نخواهیم رسید.


ما برای نتیجه گرفتن و محکومیت زنجانی برنامه مشخص داریم. پرونده را فازبندی کرده ایم و طبق آن پیش می رویم. به روی خودمان نمی آوریم که چه اطلاعاتی داریم. 80 درصد اطلاعات را بروز نمی دهیم . شاید بروز اطلاعات برای شما جالب باشد اما افشای آن به ضرر ما است. سعی می کنیم طوری رفتار کنیم و این پرونده را به گونه ای مدیریت کنیم که در نهایت بابک زنجانی محکوم شود و نام کسانی که از زنجانی حمایت می کنند، افشا شود. زنجانی کس خاصی نیست ما در اصل به دنبال تیم زنجانی هستیم.


اگر تیمی که از زنجانی حمایت می کنند، شناسایی نشود و نام آنها برای مردم گفته نشود، باز 10 زنجانی دیگر در کشور تولید می کنند. شاید تیمی که اکنون این مساله را مدیریت می کند حتی به دنبال این باشد زنجانی محاکمه شود و این خواسته آنهاست تا راحت تر اقدامات قبلی خود را ادامه دهند.
بابک زنجانی آدمی نیست که بتواند خیلی مقاومت کند ما به دنبال کسی هستیم که حامیان زنجانی هستند کسانی که پول ها را خورده اند و مفسد اقتصادی هستند.


آنها مشخص نیستند؟


نه مشخص نیستند.


گفته می شود که همین [...] معروف به [...]، رابط زنجانی و آن تیمی است که پشت پرده این پرونده را هدایت می کنند. اما بازداشت نمی شود و در مقابل حکم بازداشت دستیار زنجانی (حسین شیرازی منش) صادر می شود که در نهایت نیز به سرانجامی نمی رسد. آیا از بازداشت اینها جلوگیری می شود؟ فکر نمی کنید با گذشت 9 ماه خیلی از سرنخ ها گم شود و پول ها جا به جا شود؟


ما اعتقاد داریم حداقل این پرونده 9 ماه دیگر لازم دارد.


***از رابط هایمان اطلاعات می گیریم


شما اشاره کردید تا حالا به ملاقات زنجانی در زندان نرفته اید، چطور از مفاد رسیدگی به پرونده مطلع می شوید؟


از من انتظار نداشته باشید که راجع به همه چیز صحبت کنم. ما براساس اطلاعات دستگاه قضایی ترکیه، پارلمان ترکیه یا رابط های زنجانی و رابط های خودمان از جزئیات پرونده مطلع می شویم.


در ارتباط با این پرونده چند بار به ترکیه سفر کردید؟


سه بار. یک بار هم مقامات ترکیه به ایران آمدند و در این ارتباط رایزنی های صورت گرفت. چیزی که برای ما مهم است که این پرونده شامل مسائل سیاسی نشود.


***این پرونده گردن کلفت تر از زنجانی زیاد دارد


فکر نمی کنید هر چقدر کمتر درباره این پرونده صحبت کنید افکار عمومی حساسیت بیشتری به خرج می دهد؟


ما افشای جزئیات این پرونده را براساس فازبندی که داریم انجام می دهیم.


اکنون در چه فازی هستید؟


ممکن است یک ماه دیگر اطلاعات دیگری به مردم بدهیم که همه چیز عوض شود. ببنید ما در این پرونده به نام هایی گردن کلفت تر از بابک زنجانی رسیده ایم. مسائلی را کشف کرده ایم که شاید به ذهن شما هم خطور نکند همان هایی که فکر می کنید در این پرونده نقشی ندارند در خط مقدم هستند. ما شاید خیلی به آنها نزدیک نشویم اما با جدیت به دنبالشان هستیم.


*** مرتب تهدید می شویم/ گزارشی 10 صفحه ای از دست راست زنجانی داریم


در این راه هم مرتبا تهدید می شویم اما راه خود را ادامه می دهم. نه قصد تندروی داریم نه پرونده را بی خیال خواهیم شد. ما در اصل به دنبال این هستیم آقایان ندانند که ما چقدر می دانیم. نفهمند که ما چه میزان از آنها شناخت داریم.


اخیرا نیز نزدیک ترین یار بابک زنجانی گزارشی 10 صفحه ای برای ما آماده کرده است. کسی که دست راست زنجانی بوده است. ما می خواهم بگوییم خیلی به این افراد نزدیک شده ایم اما آنها خبر ندارند. ضراب و زنجانی تابلو یک گروه هستند. حامیان آنها برای ما مهم هستند.


در سفرهای ترکیه با رضا ضراب دیدار داشته اید؟


خیر.


*** یک روده راست ندارند


با مقامات قضایی ترکیه چطور؟


ببنید رابطه ما با ترکیه خوب است. همکاری هایی در جریان است. عجله نکنید. 30 الی 40 روز دیگر فاز جدیدی از اطلاعات در این پرونده رسانه ای خواهد شد. الان ما نباید درگیر سناریوی زنجانی و حامیانش شویم آنها یک روده راست ندارند.

 

انتهای بخش اول/



+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم مهر 1393ساعت 22:0  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

«مرغان آواز خوان» از بانو اکرم پدرام نیا

 

سلام عزیزان من

فریاد ما عاشقان طبیعت زود و یا دیر از سوی مردم شیدا و زیبا پسند شنیده خواهد شد؛ ای کاش همین امروز کاری انجام گیرد کارستان؛ زیرا کارهای معمولی و پیش پا افتاده و شعار های گول زننده و تبلیغاتی هدفمند دیگر راه بجایی نمی بَرَد؛ چون مشکل پیش رو بسیار جدی تر از این هاست؛ کل طبیعت زمین در خطر نابودی قرار گرفته. اگر زندگی از زمین از طبیعت گرفته شود، دیگر زمینِ ویران هم نمی تواند زندگی بشر را نشاط و رونق بخشد. پس زندگی زمین زندگی ماست.

این مقاله ی بسیار مفید و پر از دلسوزی بانو اکرم پدرام نیا را در «وَشتَنِ واژه ها» منتشر می سازم تا هم میهنان «پاکیزه خو» هرچه بیشتر به اهمیت حفظ محیط های وَهیشتی ای چون تالش زمین و کل طبیعت پی ببرند و در نتیجه بیش از این اجازه ندهند از جنگل های محدود ما برای اهداف صنعتی سود جویی شود، زیرا این کار عین جنایت است در وضعیت بحرانی کنونی کشور که بخش بزرگی از جنگل های محدود ایران و دشت ها و آبگاه ها نابود شده اند و حتی آب زیر زمین میهن نیز به غارت رفته. هجوم خشک سالی و عوامل دیگر که بار ها بر شمرده ام هم این بحران ضد زندگی را به شدت تشدید نموده. پس حتی یک نفر درخت برای اهداف صنعتی دیگر نباید بریده شود، زیرا ما یک فاجعه ی بزرگ میهنی و جهانی در پیش رو داریم که باید جلوی پیشروی آن گرفته شود، تا پس زده شود؛ وگرنه ویرانی های ایجاد شده جبران ناپذیر خواهد بود. این سخنان انشا نویسی نیست، بلکه هر جمله و اصطلاح مفهوم ویژه و علمی خود را دارد از جمله «جبران ناپذیر». متأسفانه بشر با فاجعه عادت می کند! با جملات در آغاز حتی تکان دهنده، عادت می کند!

همین چندی پیش نوشتم: ایرانیان عزیز که با افتخار نام فرزندان خود را «سیامَک» می گذارید، آیا نمی توانید بخاطر آن زیبا نغمه تفنگ های خود را بشکنید!؟ نسل پرندگان از جمله سیامَک خوش آواز دارد می افتد. سیامَک خوش آواز، سیامک چهچه زن که یکی از بزرگترین یاران جنگل است نسل اش دارد می افتد، پس همین امروز بشتابید! زیرا فردا می تواند دیگر دیر شده باشد. لطفن به این جملات که در ادامه می نویسم دقت کنید، زیرا بسیار مهم است: مگذارید این حرف ها برایتان عادی شود. جنایت همیشه جنایت است و زشت، چه یک بار رخ دهد و چه تکرار شود، نباید به آن عادت کرد. این سخن از نقطه نظر روانی، هم شامل عامل می شود و هم شامل تماشاچی.

مثال: کسی که برای اولین بار می خواهد به میهن خود خیانت کند مثلن رشوه بستانَد، شاید دست اش بلرزد، و دیر تر بسیار آسان دست در جیب دیگران کند و حتی رشوه گرفتن را حق خود بداند. این بدان مفهوم نیست که از زشتی خیانت به میهن چیزی کاسته شده، بلکه بدین مفهوم است که، خائن به انسانیت و سر زمین خود گشتن دیگر برایش عادی گشته.

 

این دومین مقاله ای ست که «جنبش پاکیزه خوی تالش» از آن بانوی دلسوز طبیعت منتشر می سازد. اینگونه نوشته ها براستی می تواند بیداری آور باشد، زیرا حاصل کار انسان بیدار است. انسان بیدار بخشی از زیبایی جهان است؛ همان زیبایی که داستایوسکی گفته جهان را نجات خواهد داد.

مرغان آوازخوان

اکرم پدرام نیا

• اگر زود نجنیبم و وضعیت را تغییر ندهیم انسان با فروپاشی اکولوژی سیاره‌ی زمین روبه‌رو می‌شود. نه‌تنها بحران محیط زیست روز به روز شدیدتر می‌شود و فرصت جلوگیری از پیشرفت آن کم‌تر، بلکه بیش‌تر استراتژی‌ها و راه‌حل‌ها هم متناسب با اهداف قدرتمندان ساخته می‌شوند و این راه‌حل‌ها که با نادیده‌گرفتن بخش بزرگی از واقعیات ارائه می‌شوند پیامدی جز شکست در پی ندارند ...

 

همین دیروز خواندم که مرغان آوازخوان کشور آلمان دارند ناپدید می‌شوند. در این نوشته پرسیده بود می‌دانید چرا؟و پاسخ داده بود که نابودی جنگل‌ها، باغ‌ها و کشاورزی روشمند و روزافزون مکان‌های طبیعی لانه‌سازی، تخم‌گذاری و پرورش پرندگان را از میان می‌برد: درختان بی‌بروبار و برگهای پژمرده بر بستر باغ‌ها، زمین‌های کشت‌نشده، و بوته‌زارها به جای جنگل‌ها جای مناسبی برای تولید مثل و پرورش پرندگان نیستند. این خبر برایم چنان دردناک بود که گریه‌ام گرفت، نه به خاطر آوازی که این موجودات کوچک بی‌دفاع برای آدم‌ها می‌خوانند، بلکه به خاطر نابودی بی‌صدا و غم‌انگیزشان.
این پاراگراف را نزدیک به یک سده پیش، رزا لوگزامبورگ در نامه‌ای به دوستش سونیا لیب‌کنشت نوشته است. امروز محیط زیست با شتابی تصورناپذیر به پرتگاه نزدیک می‌شود. دانشمندان ۲ درجه افزایش دمای زمین را نقطه یا خط هشدار در محیط زیست می‌نامند و معتقدند که در این نقطه چنان تغییرات برگشت‌ناپذیری در محیط زیست ایجاد می‌شود که دیگر انسان نمی‌تواند مهارش کند. افزایش دو درجه برای آب کردن بخش بزرگی از یخ‌های دنیا کافی‌ست و همین باعث شتاب بیش‌تر در آب‌شدن یخ‌های باقی‌مانده می‌شود و جهان را به سوی جهانی بی‌یخ می‌کشاند. بدین ترتیب سطح آب دریاها بالا می‌آید و زندگی انسان‌ها و دیگر موجودات ساکن بیش‌تر جزایر و نواحی ساحلی به خطر می‌افتد. از این‌ها گذشته حوادث طبیعی سهمگین مثل خشکسالی، توفان‌های شدید و سیل‌های خانمان‌برانداز بیش از پیش رخ می‌دهد. گزارش‌های محیط زیست‌شناسان نشان می‌دهد که افزایش چند درجه حرارت سبب نابودی بیش از ۵۰ درصد از گونه‌های زیستی (حیوانات و گیاهان) می‌شود و فرآورده‌های غذایی جهان آسیب می‌بینند. برای نمونه سازمان منابع طبیعی در سال ۲۰۱۱ گزارش داد که ۲ درجه‌ی سانتیگراد افزایش دما سبب کاهش ۲۵ درصد فرآورده‌ی ذرت آمریکا (که ۴۰ درصد از ذرت جهان را دربرمی‌گیرد) می‌شود.۲
آسیب‌هایی که موج گرما در ماه‌های گرم سال می‌تواند به انسان وارد کند عبارتند از:
۱. گرمای شدید باعث تعریق زیاد می‌شود و تعریق زیاد آسیب‌های جدی به افراد آسیب‌پذیر جامعه مثل کودکان، سالمندان و افراد خانواده‌های تهیدست می‌رساند و حتا می‌تواند سبب مرگ آن‌ها شود.
۲. در مناطق حاره‌ای سرعت باد و باران را به شدت افزایش می‌دهد و باز سبب مرگ‌ومیر افراد آسیب‌پذیر این جوامع می‌شود.
۳. سبب پایین آمدن کیفیت هوای تنفسی می‌شود.
۴. بالارفتن دمای هوای زمین باعث می‌شود که میزان ازونِ نزدیک به زمین بالا برود. وقتی مواد آلوده‌کننده‌ی هوا مثل دی‌اکسید کربن، اکسید نیتروژن و ترکیب‌های شیمیایی فرار زیر نور خورشید کنار هم قرار می‌گیرند ازون تولید می‌کنند. ازون در فاصله‌ی ۶ تا ۳۰ مایل از زمین موجودات زنده را از آسیب ناشی از اشعه‌ی ماورای بنفش خورشید حفظ می‌کند اما اگر این گاز به زمین نزدیک شود مه‌دود ایجاد می‌کند و برای سلامتی انسان و دیگر موجودات زنده خطرناک است. ازون نزدیک سطح زمین به بافت ریه، کار ریه و راه‌های هوایی آسیب می‌رساند؛ می‌تواند سبب تنگی نفس، عفونت‌های مجاری تنفسی، آسم و بیماری‌های تنفسی دیگر شود، به‌ویژه در کودکان، سالمندان، کارگران خیابانی و آن‌هایی که بیماری‌های زمینه‌ای تنفسی مزمن دارند. برخی از پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ازون در هوا می‌تواند مرگ زودرس بیاورد.۳
هوای گرم و راکد سبب افزایش تولید ازون می‌شود، از این روی، گرمایش زمین میزان تولید ازون را بالا می‌برد و در شهرهایی با هوای آلوده مثل تهران شمار روزهایی که کیفیت هوا بسیار بد است و تنفس این هوا سبب ایجاد بیماری‌های تنفسی شده یا آن‌ها را تشدید می‌کند افزایش می‌یابد.۴
آسیب‌هایی که گرمایش زمین می‌تواند به محیط زیست وارد کند عبارتند از:
متاسفانه گرمایش زمین و تغییرات آب‌وهوا که پیامد فعالیت‌های انسان و تولید گازهای گلخانه‌ای‌ست آهسته و با روندی خطی رخ نمی‌دهد. به گفته‌ی جیمز هانسن، دانشمند محیط زیست و مدیر بخش مطالعات فضا در انستیتو گدار ناسا، «خط هشدار را بازخوردهای تقویت‌کننده سبب می‌شوند.» بازخوردهای تقویت‌کننده عبارتند از: ۱. آب ‌شدن سریع یخ‌های اقیانوس‌ها. یخ‌ها پرتوهای خورشید را بازمی‌تابانند و از شدت گرمای زمین کم می‌کنند. اما وقتی یخ‌ها آب می‌شوند، آب‌ها که رنگی تیره دارند گرما و انرژی خورشید را جذب می‌کنند و سبب هرچه بیش‌تر گرم شدن زمین می‌شوند؛ ۲. با آب شدن توندراهای یخ‌زده در نواحی شمالی، گاز متان آزادشده (که از دی‌اکسیدکربن هم پتانسیلی به مراتب بیش‌تر در بالابردن میزان گازهای گلخانه‌ای دارد) زیر سطح به دام می‌افتد و به گرم شدن زمین شتابی دوچندان می‌دهد؛ ۳. از دهه‌ی ۱۹۸۰ و به‌ویژه از سال ۲۰۰۰ اقیانوس‌ها از پی جذب کربن اسیدی شده‌اند و هرچه اقیانوس‌ها اسیدی‌تر باشند توان جذب کربن‌شان کاهش می‌یابد و کربن‌ها در هوای آزاد بالای اقیانوس‌ها و اتمسفر جمع می‌شوند و زمین را گرم‌تر می‌کنند؛ ۴. با تغییر دمای زمین و تغییر مناطق گوناگون آب‌وهوایی زمین مثل منطقه‌ی معتدله گونه‌های زیستی گوناگون نابود می‌شوند. نابودی این گونه‌ها اکوسیستم‌های وابسته به این گونه‌های زیستی را از بین می‌برد و نابودی این اکوسیستم‌ها به نابودی گونه‌های زیستی بیش‌تر می‌انجامد.
کوتاه‌سخن امروزه از نظر علمی بر همه ثابت شده که اگر زود نجنیبم و وضعیت را تغییر ندهیم انسان با فروپاشی اکولوژی سیاره‌ی زمین روبه‌رو می‌شود. نه‌تنها بحران محیط زیست روز به روز شدیدتر می‌شود و فرصت جلوگیری از پیشرفت آن کم‌تر، بلکه بیش‌تر استراتژی‌ها و راه‌حل‌ها هم متناسب با اهداف قدرتمندان ساخته می‌شوند و این راه‌حل‌ها که بنا به آگاهی محدود خودشان و نادیده‌گرفتن بخش بزرگی از واقعیات ارائه می‌شوند پیامدی جز شکست در پی ندارند.
ریشه‌ی بحران محیط زیست در تولید و شیوه‌ی تولید سرمایه‌داری نهفته و رفع این بحران به انقلاب در این شیوه و انقلاب اجتماعی نیاز دارد.
واقعیت این است که کلمه‌ی بحران برای محیط زیست به دلیل نوع جاانداختن آن برای اقتصاد گمراه‌کننده است. در اقتصاد این واژه را همواره در کنار واژه‌ی «دوره‌ای» استفاده می‌کنند و گرچه در هر دوره میلیون‌ها یا حتا بیلیون‌ها نفر از این بحران‌های اقتصادی رنج می‌برند همواره آن را به چرخه‌ی اقتصادی ربط می‌دهند نه به عوامل ریشه‌ای نهفته در نظام سرمایه‌داری و آن را گذرا می‌دانند. بر همین اساس واژه‌ی بحران برای محیط زیست می‌تواند گمراه‌کننده باشد زیرا به‌رغم معنی جاافتاده از «بحران» تغییرات ناشی از گرمایش زمین آسیب‌هایی به انسان و دیگر موجودات زنده وارده می‌کند که برگشت‌ناپذیرند همان‌طور که آسیب‌های وارده از بحران‌های اقتصادی برگشت‌ناپذیرند، و همان‌طور که بحران اقتصادی کنونی بخشی از کسادی اقتصادی درازمدت و برنامه‌ریزی‌های دیرینه‌ی نظام سرمایه‌داری‌ست، بحران محیط زیست هم پیامد همین برنامه‌ریزی دیرینه‌ی نظام سرمایه‌داری‌ست. به گفته‌ی نومی کلاین در آخرین اثرش به نام This Changes Everything «در جاده‌ی نابودی محیط زیست نقش نظام سرمایه‌داری بیش از دی‌اکسید کربن است.»
در مسیر نابودی محیط زیست نقش تولیدات بی‌رویه‌ی صنعتی، تولید سلاح‌های ویرانگر جنگی، زایده‌های هسته‌ای، بمب‌های شیمیایی و اتمی و نابودی جنگل‌ها نقشی بسیار موثر است و صاحبان این‌گونه صنایع باید به تاثیر ویرانگر تولیدات‌شان بیاندیشند، اما نمی‌توان نقش هر فرد را هم در پیشگیری از گرمایش زمین نادیده گرفت. هر فرد می‌تواند فقط با انجام کارهای کوچکی چون بازسازی دقیق آشغال‌ها، تغذیه‌ی درست، استفاده هرچه کم‌تر از پلاستیک‌ها و ظروف یکبار مصرف، کاهش مصرف انرژی، استفاده از فرآورده‌های بهداشتی‌ای که برای محیط زیست و آب‌ها کم‌ضررترند، استفاده‌ی هرچه بیش‌تر از وسایل نقلیه‌ی عمومی و از همه مهم‌تر مقابله با جنگ از سرعت بالارفتن دمای زمین بکاهد. به‌خصوص جنگ‌ها که به شیوه‌های گوناگون به گرمایش زمین کمک می‌کنند. پس از هر جنگ، به دلایل مختلف و بی‌شمار، مثل آلودگی ناشی از گذر کشتی‌های حمل اسلحه و مواد منفجره، غرق شدن کشتی‌های حامل مواد منفجره و توپخانه، گرمای ناشی از انفجارهای پی‌درپی، نفوذ مواد شیمیایی حاصل از انفجارها به آب‌های آزاد، ریختن زباله‌های اتمی به آب‌های آزاد و بسیاری عوامل دیگر، جهت جریان‌های آب گرم و سرد، بدنه‌ی آب‌ها، حرارت و توزیع شوری آب‌ها، به ناگزیر تغییر می‌کند و این تغییرات نه‌تنها بر موجودات آب‌زی که بر خشکی و موجودات خشکی نیز اثر می‌گذارند و باعث رخداد سونامی‌ها، سیل‌ها و خشک‌سالی و توفان‌های مه‌غبار می‌شوند. متاسفانه در بیش‌تر موارد هرگز به وضعیت پیشین برنمی‌گردد. فقط در بهترین حالت، شماری از موجودات آبزی با وضعیت جدید سازش می‌کنند و آن گروه که نتوانند، نابود می‌شوند. همان‌طور که گفتم برخی این‌ها را هرج‌ومرج‌های موقت می‌نامند ولی واقعیت این است که این‌ها تغییر قوانین ساده‌ی فیزیکی‌ست، قوانینی که بر آب‌ها حاکم‌اند و جو و آب‌وهوا را می‌سازند.
بهترین مثال برای نقش جنگ بر تغییر آب‌وهوا کشور عراق است. در این کشور پس از یک دهه جنگ، میزان آب دجله و فرات به‌شدت کاهش یافته و زمین‌های حاصلخیز میان این دو رود که یکی از مراکز اولیه‌ی کشاورزی انسان متمدن دیرین است، به بیابان تبدیل شده است. ویژگی آب‌وهوایی عراق بدین‌گونه است که از زمستان‌های سرد و تابستان‌های داغ برخوردار است، با بارش‌های محدود و کمبود آب. اکنون پس از دهه‌ها جنگ در آن کشور وضعیت بسیار بدتر شده و جبران کمبود بارش به‌دلیل افزایش دمای منطقه ناممکن‌تر شده است. از ۲۸ درصد زمین حاصلخیز این کشور سالانه ۲۵۰ کیلومتر مربع آن به بیابان تبدیل می‌شود. دکتر حسن جنابی، نماینده‌ی کشاورزی و مواد غذایی در بخش کشاورزی و مواد غذایی سازمان ملل متحد درباره‌ی تغییرات آب‌وهوای عراق می‌نویسد:

براساس الگوی جریان هوا (جی‌سی‌ام) آینده‌ی ناخوشایندی برای محیط زیست این کشور پیش‌بینی می‌شود و احتمال دارد از رودهای دجله و فرات سیل‌هایی به مناطق کشاورزی سرازیر شوند. مطالعه‌ای نشان داده که از سطح آب رود فرات در جاهایی ۲۸ و در جاهایی تا ۷۳ درصد کاسته خواهد شد...
امروزه سرعت گرم شدن هوا، توفان‌های شدیدِ گردوغبار و بیابان شدن زمین‌های کشاورزی نسبت به دهه‌ی پیش از جنگ‌های خاورمیانه به‌شدت افزایش یافته است.


1. Rosa Luxemburg and the Critique of Political Economy
2. monthlyreview.org
3. www.epa.gov   
4. www.epa.gov
5. news/2013/04/17/video-iraq-faces-water-scarcity-floods-desertification-and-climate
6. www.retailpackaging.com
7. https://www.commondreams.org/archive/2007/12/07/5696 

منبع: نشریه‌ی رویداد

 

+ نوشته شده در  شنبه پنجم مهر 1393ساعت 0:30  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

در پای پست پیشین نوشتم: «من دوستم، یک دوست واقعی؛ اگر نبودم، اینگونه نمی نوشتم ...

 

آ که گِرد آییم به گِردِ گِرد ها!*

* من در این دو روزی که گذشت همه به این می اندیشیدم که آیا میان و پایان مقاله را ادامه دهم یا نه؛ که به این نتیجه رسیدم نباید ادامه داد زیرا جامعه ی آشفته ی ما توان شنیدن ندارد. ولی برای اینکه حد اقل بخشی از سخن مورد نظر را نوشته باشم، در زیر نویس شماره ی 1 به بخش هایی از آنچه در دل داشتم برای گفتن را به زودی به زبانی دیگر خواهم آورد.

سلام عزیزان من

و از جمله نوشتم: «اسیر ناخود آگاه خود شدن، و خود را آن دیدن که نیست، خود مقوله ای ست علمی و گسترده که در دو ده کتاب و بیش نگنجد. این بیماری ست. باید خود را شناخت و درمان کرد.»

اینجا روی سخنم با همگان از جمله خودم می باشد.

شاید خیلی از دوستان که علت نوع بر خورد های مرا نمی دانند با خود بگویند حبیبی شاعر و دلسوز، چرا گاه نامهربان است!؟


در حالی که چنین نیست. گاه وقتی من ناچار می شوم هَرای کنان با عزیزی سخن بگویم، آن لحظه مهربان ترین حبیبی ام، زیرا دلسوز ترین ام. خیلی از مردم ضربه خورده ی به ظاهر مهربان، مهربان نیستند، آنها می ترسند، پس ماسک بر چهره ظاهر می شوند. یعنی اگر قدرت داشتند شاید داعشی ها می کردند باور نکردنی.

آیا آنها مقصر اند؟

نه، نه چندان.(به این سخن بسیار مهم باز بر می گردم)
اصلن هم برایم مهم نیست که طرف نفهمد من نسبت به او بسیار دلسوز و مهربان و حتی فداکارم. زیرا امکان آگاه سازی همگان همیشه وجود ندارد؛ حد اقل در لحظاتی از تاریخ وجود ندارد. پس او را باید به گذر زمان سپرد، زیرا نادرستی دریافت مشکل اوست که دریافتی غلط و یا ناقص از شخصیت و کنشِ افراد گوناگون دارد. یعنی فریاد یک چاقو کش پست اندیش با فریاد دلسوزانه ی بیدار کننده ی یک دوست یکی گرفته می شود. زیرا هر دو را فریاد می بیند و توان تشخیص چرایی و محتوای آن دو فریاد را ندارد. و تو وقتی نزدیک می گردی که توضیح دهی، قوشون خاطرات بد گذشته ی او - ذخیره شده در ناخود آگاه و خود آگاه او - فورن سنگر بندی می کند و شلیک می نماید و به توی دوست و برادر و رفیق و دلسوز و انسان بی نهایت مهربان  اجازه ی این را نیز نمی دهد که کار خود را بکنی. پس تلاش می کند در کار توی انسان فدایی انسان خرابکاری کند تا راه بر تو بسته گردد، تا نتوانی بیش از این پیش روی نمایی. اغلب پشت سر یک پرونده ای هم جور می کند برای ضربه زدن بیشتر.

راستی چرا او این کار را می کند؟!(به این پرسش مهم باز بر می گردم)

ولی کسی که در اوج مهربانی، در «مولوم» اندیشه ی خود قرار دارد، پی ی همه ی اینها را پیشاپیش بر تن خود مالیده. زیرا قبل از دعوا تصمیم گرفته مفیدترین دوست باشد. پس اگر خشم بر انگیزد و برای خود دشمن تراشی کند، بر آن آگاه است.

آیا من از داشتن دشمن خوشم می آید؟
نه، هرگز.
پس چرا گاه برای خود دشمن می تراشم!؟

برای اینکه راه دیگری برای خدمت به مردمان از جمله دشمنان خودم ندارم. پس بناچار تأثیر گذار ترین را انتخاب می کنم. این مثل آن است که تو به جنگ صدام بعثی می روی و می دانی که او تا دندان مسلح است، و می دانی که داری با بخش بزرگی از جهان می جنگی، ولی بخاطر میهن و مردم خود و کلن انسانیت می روی به جنگ. تو عاشق جنگ نیستی؛ این جنگ می تواند برایت بسیار گران تمام شود؛ ولی با این حال می روی. یعنی بر ضد خود بخاطر کل زیبایی عمل می کنی. آیا تو ضد خود هستی که به جنگ بزرگترین قدرت های جهان رفته ای که در مرز ایران و عراق جمع آمده اند؟
نه، هرگز.
پس چرا می روی!؟
برای اینکه آگاهی بدین که اگر نروی، آن قدرت ها با دست پلیدی به نام صدام بعثی خاک سر زمین ترا تسخیر می کنند و مردمان ترا اسیر می گیرند و دختران ترا بی ناموس می کنند و بعد در مثلن سوسنگرد میهن ات زنده زنده در چاله هایی که برای این کار کنده اند می ریزند و رویشان را با خاک پر می کنند و بدین وسیله هَزاران آرزو دفن می گردد. پس می بینی که «فهمیده» ی وجود آدمی گاه چاره ی دیگری ندارد. او از ویرانی و نیستی بیزار است؛ زیرا عاشق زندگی ست؛ زندگی ای که بی نهایت زیباست؛ و به قول آن گرامی شاعر:

«آنقدر زیباست این بی بازگشت
 کز برایش میتوان از جان گذشت»

اینجا خشم آدمی همان قشون دشمن است بر علیه خود او و هم بر علیه تو که رفته ای با او دوستی کنی با عریان نمودن اش؛ و او که تمام عمر تلاش کرده با ماسک زندگی کند، هر طور شده به جنگ با تو بر می خیزد، و این جنگ ادامه دارد تا زمانی که تو خشمگاه او را تسخیر کنی و زهر قوشون خاطرات پلید و سیاه - کودک درون - را با رنجی بی حد شستشو کنی با مهربانی ای که بناچار آمیخته است با هَرای؛ و در چنین لحظه ای تو را می توانند نامهربان ببینند و تعجب کنند. و حتی به تو تهمت دو رویی بزنند. ولی تو چون برای هدفی مقدس به سوی زلالیت روانی، و می دانی که فحش یا انشای بی مزه ی طرف مقابل و کفه ی کُنش تو، یکی سر بر آسمان دارد از بی چیزی و دیگری بر روی زمین است از سنگینی. پس به این نمی اندیشی که ممکن است بر علیه تو قضاوت نادرست کنند؛ بلکه به نتیجه ی کار پر از مهربانی و دلسوزی خود چون مولوی بزرگ وشتن کنان ره می پیمایی در زلال اندیشه. و به خود می گویی: اگر در این میان بر علیه من قضاوتی صورت گیرد، مشکلِ قضاوت کننده است، نه مشکلِ من. پس خود را سرگرم چنان قضاوت هایی نمی سازی.

چرا نمی سازی؟

برای اینکه آگاهی.

راستی چرا بسیاری از قضاوت مردم می ترسند؟

برای اینکه نمی دانند اصلن مهم نیست. مهم نتیجه ی کار است. من که نمی توانم بخاطر کسی که هر لحظه از نهان او خشم و خروش که یادگار دوران کودکی اوست بر می خیزد و تشکیل دادگاه صحرایی می دهد، تمام فکر و ذکر خود را مشغول دارم. البته تا حدی که ممکن است تلاش می کنم برایش توضیح دهم، ولی اگر گیرنده ای بسیار ضعیف داشته باشد، من کار خود را می کنم.

بی هیچ تردید چنین کسی فورن از خود دفاع می کند.

چرا؟

برای اینکه اصل و پایه ی فکر او غلط است.

آیا او به این غلط وجود خود آگاه است؟

نه، نیست.

چگونه؟

بدین صورت که آن خاطرات در نهانگاه پنهان ما خفته اند سیاه و سگ.

یعنی وقتی که بهانه ای پیدا کرده از اعماق به سطح می آیند، او را خبر نمی کنند. این خاطرات ناجوان ترین نزدیکان هر انسانی هستند. خاطراتی که پیوسته، یعنی ناگسسته تلاش می کنند از انرژی هستی تو بنوشند و تو را از پای در آورند. دشمن جانی تو اند. خاطراتی که واژه ای به نام تشکر در واژه نامه ی فرهنگ آنها نیست.

آیا خشم همیشه با فریاد همراه است.

نه، ولی در بسیاری از موارد فرمانده است؛ و این در حالی است که صاحب خشم بسیار گاه تلاش می کند اثرات آن بر چهره اش دیده نشود.(به این سخن مهم باز بر می گردم)

یک انسان علمی دلسوز نیز در دشوار کار خود چنین حال و هوایی دارد. یعنی وقتی به جنگ زشتی درون کسی می رود و برای خود حتی دشمن می سازد، عاشق دشمن آفرینی نیست، بلکه او یک فدایی است. آگاهانه خود را به خطر می اندازد تا شاید کسی را نجات دهد. مثلن احساس می کند کسی بر لبه ی پرتگاهی ایستاده و قصد نابودی خود را دارد؛ در ضمن سلاح گرم و یا سرد نیز به همراه دارد؛ یعنی خطرناک است. و او به کودک اش، به زنش اش و نزدیکان اش می اندیشد چنان، که اشک در چشمان مهربان اش دیده می شود. پس چاره را در این می بیند که هر طور شده نزدیک شود و مشتی محکم به او بزند تا از پرتگاه دور اش سازد. و او بی خبر از درون مهربان تو، ترا دشمن می بیند، پس تلاش می کند به تو ضربه بزند. و برای این کار حتی بر علیه تو شاید زشت ترین دروغ ها را بگوید، و یا بی مزه ترین سخنرانی ها را بنماید حیله گرانه آن پشت وقتی که امکانی می یابد. و تو که به جنگ او رفته ای برای نیکو کاری، چون آگاه به کار خود هستی، تلاش می کنی برای نجات اش بر او مسلط شوی. و وقتی بر او مسلط شدی، و او را از پرتگاه دور کردی، او نعره زنان می گوید ولم کنید تا بدَرَم. زیرا شناخت ضعیفی از تو، از درون تو که یکی از مهربان ترین آدم های روی زمین هستی دارد. و تو اصلن برایت مهم نیست که او به تو توهین کرده، ناسزا گفته و ... بلکه خوشحالی که انسانی با تلاش تو از پرتگاه دور شده؛ و آن کار خود را یک پیروزی بزرگ به سود انسانیت به حساب می آوری؛ و برای نعره زن هم دل می سوزانی که نمی داند تو بخاطر او خود را به خطر انداخته ای و فداکاری ای کرده ای که هر کسی حاضر نیست در حق دیگران بنماید. زیرا خیلی ها نمی خواهند که دشمن داشته باشند؛ یا وقتی برای دیگران بگذارند. ولی این ها برات خیلی مهم نیست، مهم این است که تو نگذاشتی انسانی خود کشی کند و اندوهی بزرگ را نصیب خانواده، دوستان و خاطره ی جامعه ی کیشور خود و کل جهان گرداند. تو نعره و فحش او را در ترازوی دقیقی که رنج زندگی به تو فروخته به قیمتی بسیار بسیار گران، که تو را وجدان زمانه ی خود ساخته، می نهی و می بینی که کفه ی فحش بساط او سر به آسمان می زند حقیر و بی وزن، و این در حالی است که کفه ی مهربانی بر روی زمین است. و خوشحال از این اتفاق که مهربانی بر زشتی پیشروز شده در درون خود جشن می گیری با اردوی جان، در جهانِ میلیارد ها سلول در تو نهان که با رشته های اعصاب می برند از سر فرمان.  و هم متأسفی که طرف ترا در نیافته، ولی وقتی به ترازوی نتیجه می نگری لبخندی زده می گذری. بی آنکه گره مند(عقده دار)، شوی. و این هنر بزرگ یک انسان علمی خردمند است. در غیر این صورت بهتر همان است که پا به میدان مبارزه با زشتی مگذاری؛ زیرا گرچه تو کاری نیک کرده ای ولی این میان روان تو نیز چنان گِل آلود آن در گیری می شود که دیگر قابل شستشو نیست؛ و یا اینکه بسیار دشوار است شستشوی هستی روانی گِل آلود شده ی تو.

و متأسفانه این میان آدمیانی که با آنها سر و کار داری اغلب استعداد تشخیص فرق چاقوی جراح و چاقوی یک چاقو کش بی فرهنگ را ندارند، پس برای راندن و زدن تو هر کاری می کنند! و تو دلسوزانه افسوس می خوری، ولی چون می دانی برای ساختن هستی و نه برای ویرانی، آن اندوه و نا دلپذیری را تحمل می کنی و در مقایسه با هدف نیک خود به آن می نگری تا از وزن آن نامطلوب بکاهی، و می کاهی. و به این رسیدن هنری بزرگ است؛ و اگر به این رسیده ای بدان که از بزرگانی. بزرگ او نیست که چندین بانک دارد؛ یا چند مدرک تحصیلی دارد؛ یا فرزند فلان آدم بزرگ است؛ بزرگ اوست که توان چشمه شدن را داشته باشد.

چشمه روان است و زلال و زاینده؛ چشمه توان بخش و آرامش بخش است، که برای هر یک از ویژگی هایش می توان دوسد صفحه و بیش وَشتَن واره نوشت. این است که انسانِ چشمه شده، دیگر فقط برای خود نیست. شادی او، شادی همه ی مردمان است؛ و اندوهش نیز چنان باشد. انسان چشمه شده، ره به سوی بیمرگی دارد؛ و به همین خاطر است که ما فردوسی، مولوی حافظ، نظامی، بیدل، سعدی، نیما و دیگر بزرگان ایران و جهان را اصلن مرده نمی پنداریم. و این یک خیال نیست؛ زیرا آنها در زندگی ما براستی حضور دارند.

آیا همگان این توان عظیم را دارند؟

نه، ندارند؛ ولی با خود شناسی عمیق و بی تعصب می توان به آن رسید. گاه برای چشمه شدن باید همه ی عمر یا بخش بزرگی از آن را در رنجکده ی این جهان پُر از بی انصافی و بیداد بگذاری برای آموختن و مبارزه با زشتی و از جمله زشتی وجود خود.

دریافت این سخن برای تالش زمین ما و کل ایران امروز بسیار مهم است؛ بسیار بسیار مهم است؛ پس در ادامه باز به آن بر می کردم.

من در این بیش از ده سال فعالیت در جهان اینترنت در خارج و داخل میهن تلاش کرده ام  اینگونه با انسان ها و خودم روبرو شوم. در مواردی کسی مهربانی مرا درنیافته، و من هم فشار زیادی نیاورده ام که او بداند که من دوست اش هستم؛ و شاید بهترین دوست اش؛ زیرا بسیار گاه باید به مرور زمان سپرد. و آن دریافت در آدمی اگر رخ دهد، عمیق ترین و زیباترین دریافت است؛ و در نتیجه ماندگار ترین می باشد.
در این سال ها که از خواب و گردش و تفریح خود زده ام تا شاید ذره ای و بیشتر مفید جامعه ی بشری باشم، موارد بسیار نادری وجود دارد که طرف مقابل توان دریافت کاملِ حال و هوای مرا داشته. او توان آن را نداشته که بداند مشتی که به او زده شده، برای دور کردن اش از پرتگاه بوده و نه برای دشمنی کردن. یعنی آن کنش در اوج دلسوزی صورت پذیرفته.

اغلب چنین توانی نبوده. گرچه بر خورد ها گوناگون دیده شده. یعنی یکی دریافته و حبیبی را فداکار دوستی کمیاب دیده؛ و دیگری گرچه توان دریافت نداشته، ولی نتیجه ی آن دلسوزی را هم نتوانسته منکر شود. گرچه همیشه انصاف کافی و شهامت اعتراف نیست، ولی در پیشگاه خود حد اقل آگاه می گردند که این تلاش ها از روی خود خواهی و یا سر گرمی نیست که کسی از خواب و زندگی شبانه روزی خود می زند و می نویسد در گذر از آتش؛ و این در نیافتن طبیعی است زیرا حال و هوای گذر از آتش را فقط از آتش گذشته می داند.


و خیلی خوب می داند که داشتن دشمن اصلن خوب نیست، ولی این را نیز نیک می داند که اگر عکس جریان شنا نکند، او نیز به همراه دیگران با این رود پر شتاب گِل آلود به باتلاق نیستی می ریزد، پس گرچه بروز نظرات اش برایش گران تمام می شود، ادامه می دهد تا زلالیت؛ تا چشمه واری؛ زیرا کار اش داروی تلخ طبیعی است که چهره ترش کردگی را با خود دارد. ولی او آگاه است که چهره ترش کردگی جاودانه نیست، اما اثر نیک زیرفُون سخن، ماندگار و تحسین بر انگیز است. و این جبهه ی جنگِ انرژی بَرِ نفس بُرِ پُر خطر آنجایی نیست که او می خواهد، ولی زندگی این را پیش رویش نهاده و گفته خوش ات نمی آید؟ آب سرد بنوش؛ این سهم توست! و بدان که سهم خود را همیشه تو انتخاب نمی کنی.
و در چنین لحظاتی حافظِ جان اش به همراه خیامِ نهان اش مولوی هستی او را گاه شاد و رقصان، گه غران می کشانَد به میدان.
هر کسی بیتی می خواند و یا نکته ای می گوید؛ تا اینکه نوبت به حافظ وجود آدمی می رسد و او همه ی حرف ها را، تکرار می کنم: همه ی حرف ها را در یک مصرع می زند اینگونه: «آسمان بار امانت نتوانست کشید»، تا برتری انسان را چنان به نمایش بگذارد که همه - دوست و دشمن - بگویند: از این زیباتر نمی شود!

تکه ای از منظومه «صبور» - در این منظوه دریا خواهر من است.

...
به خواهرم سپرده ام
به هر بهار
به وقت کار
که رنگِ لاله می شوم
حریق و شعله می شوم
به جان من ترانه هاست
صدای من نه پچ پچ است
به دور تر کرانه هاست

به گوش من
یکی زند
چو سیلی بهار و رعد
به گوش آسمان مست
یکی شود بلند و پست


که سازشان شکسته باد و رقص من!

بخاطر این ترانه بود
نه باور زمانه بود
دریغ که این فسانه بود.

من صبورِ روزگار
به یاد او، به یاد گل به یاد یار
در این کرانه بیقرار!

پس کنش دلسوزانه ی آدمی بخشی از سر نوشت اوست؛ زیرا او - انسان - بسیار عظیم است چنان، که نمونه ی آن پیلتن یافت می نشود. و به همین خاطر این سنگ عظیمِ رنج که بر شانه دارد از روی آگاهی اوست، زیرا او میداند که:
 «آسمان بار امانت نتوانست کشید --- قرعه ی فال به نامِ منِ دیوانه زدند»

خوش به حال آنانی که شعر بزرگترین شاعر جهان را فرا تر از سطح و وزن و قافیه می بینند. حکمت و ژرفای شعر او بسیار گاه چنان است که گویی بی پایان است.


ادامه

زیر نویس 1 - قصد داشتم در ادامه ی مطلب به چرایی بعضی بحث های کاملن انحرافی که در منطقه ی ما پیش می آید و هم در باب مظلومیت تالش زمین و ویرانی طبیعت بهشتی آن با دلایل کافی بطور گسترده بنویسم و بسیاری از مسایل را اینجا ریخته روشنگری کنم؛ ولی بگذار فعلن بمانَد زیرا این موضوع بحثی خیلی گسترده تر از این ها را می طلبد.

پس فعلن به همین بسنده می کنم؛ ولی آنهایی که در ویرانی منطقه ی ما دست دارند باید بدانند که یک روز در تالش هم قانون اجرا خواهد شد و باید جواب بگویند. آن روز بی هیچ تردیدی فرا می رسد؛ و همانطور که نماینده ی محترم مجلس آقای توکلی با نگرانی در گزارش خود آورده بودند: «فساد در ایران سیستمی شده»، که یک روز مردم ایران با اجرای قانون، سیستم مفسدان اقتصادی که بیرحمانه مشغول غارت و رشوه خواری و رشوه دهی هستند را بی هیچ تردیدی در هم خواهد شکست.

پس تالش های میهن دوست، تلاش کنید که آلوده ی این حرکت ضد میهنی نشوید، زیرا فردا باید در برابر قانون جواب داد.

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم شهریور 1393ساعت 11:44  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

«ما اهل غیرت هستیم و نه اهل غارت»(رییس جمهور ایران، دکتر حسن روحانی)


سلام دوستان

«اسرار» روزنامه ی سراسری صبح ایران، امروز در صفحه اول خود از قول رییس جمهور، دکتر حسن روحانی چنین نوشت:

«ما اهل غیرت هستیم و نه اهل غارت»

جناب رییس جمهور سلام بر شما
ما نیز همین را از شما انتظار داریم و به همین خاطر فریاد خود را از دست غارتگران و قانون شکنان بلند کرده ایم تا اهل غیرت بشنوند و به داد مردم غارت شده ی ما برسند.

ما تالش ها نیز مردمی اهل غیرت و تا ژرفای جان ایراندوست هستیم و دلمان برای میهنِ هشت سال جنگ تحمیلی دیده، و تحریم زده و هم به دست ویژه خواران، قانون شکنان، وامچی های میلیاردی بی وجدان، رشوه خواران، و دیگر سو استفاده چی ها غارت شده، سخت می سوزد.
طبیعی است که شما این غیرت تالشی و میهن دوستی ما را نیک و بیش از هر کسی دریابید زیرا آداب فرهنگی کرانه ی شما به ما بسیار نزدیک است. تا همین چند ده سال پیش مردم استان سمنان با نوعی تالشی سخن می گفتند و حالا گرچه فقط بعضی پیران آن سامان هنوز تالشی حرف می زنند ولی غیرت مشترک ما جای خود را همچنان حفظ کرده. و ما انتظار داریم در باب حفظ زبان ما که زبانی مادر است و زمانی زبان مادری شما نیز بود؛ و هم در حفظ جنگل های محدود ما که به دست غارتگران و قاچاقچیان چوب نیمه ویران شده است، به منطقه ی مورد ظلم قرار گرفته ی تالش کمک کنید و منطقه ی بهشتی ما را حفاظت شده و توریستی اعلام کرده و در همین راستا برای اشتغال زایی اقدامات لازم را انجام دهید.

و در باب برنامه ریزی ها و بر شمردن امکانات بالقوه ی منطقه، ما نیز می توانیم با شناختِ دقیقی که از منطقه ی خود داریم، پیشنهادات خود را بطور بسیار مشخص و نه با انشا نویسی های آنچنانی مرسوم ارائه دهیم تا شاید بکار آید.
تالش ها دارای بُنِ فرهنگ کهن ایرانی یعنی خرد گرایی هستند که شاهنامه ی جاودان فردوسی بزرگ بر آن استوار است. و این مردم وقتی این ویژگی زیبای فرهنگی خود را با استعداد های خود در هم می آمیزند با حد اقل امکانات موجود اغلب جایگاه اول را به خود اختصاص می دهند. چنانکه پنیر تالش در کل جهان جای اول را دارد. منِ دور جهان گشته بی هیچ تعصبی این را به تجربه ی شخصی می گویم. تالش ها مردمی بسیار با استعداد، خردمند و دلیر اند و حیف است که از آنان برای ساختن منطقه و میهن آنطور که باید استفاده نشود و ثروت های طبیعی زیست گاه شان پیوسته مورد غارت قرار گیرد در قانون شکنی های خشن سود جویان، ویژه خواران، و ریزه خواران کفزنِ شان.

در زمان جنگ تحمیلی دلیران تالش داوطلب به پشت جبهه ی دشمن می رفتند و برای میهن اخبار و عکس های لازم را می آوردند. - این بر می گردد به زمانی که هنوز پهباد های عکس گیر در جبهه ها به راه نیفتاده بود؛ پس، دلیران ماسال کار دوربین پهباد ها را برای وطنِ به خطر افتاده ی خود می کردند و بدین وسیله بخاطر میهن به استقبال مرگ می رفتند. از جوانان دختر و پسر تالش بهترین ورزشکاران از جمله ورزشکاران رزمی را می توان پرورش داد، در حالی که توجه لازم و کافی به آنها نمی شود. فقط بعضی ها با تلاش های شخصی، خود را به جایگاهی می رسانند، و چنین امکاتی را طبیعی است که بسیاری از جوانان با استعداد ما ندارند. در تالش امکانات برای عموم مردم ناچیز و اغلب در حدِ درجه سه است. هنوز تیم های فوتبال به سبک قدیم، افتان و خیزان برای خود تلاش می کنند. هنوز یک مربی دست اول کشور در اختیارشان نیست. به همین خاطر این مردم با استعداد یک تیم فوتبال درجه ی یک در سطح کشوری را دارا نیستند. شما نیک می دانید که تیم فوتبال، والیبال و ... را فقط استعداد نمی سازد، بلکه مربی درجه ی یک و آموزش درست نقشی اساسی دارد.

 در تالش، انواع کارگاه های کار های دستی را می توان راه انداخت. با یک هزارم چوبی که قاچاق می شود و یا خمیر می گردد، می توان چند ده برابر بودجه برای منطقه ایجاد کرد با کار های دستی چوبی و ...

همینک در روز های تعطیل از سرتاسر میهن و گاه حتی از خارج از کشور مردم فراوانی به تالش می آیند تا کنار جنگل ها، چشمه ساران و هم در ییلاقات اش بیاسایند. بجای نابودی پارک جنگلی «گیسوم» و جنگل های تالش می توان حاصل کار های دستی را به توریست ها فروخت؛ و حتی به نقاط دیگر کشور صادر کرد که بازار بنجل های وارداتی شده اند. می توان سر گذر گاه های شلوغ صندوق های ویژه گذاشت برای سازندگی منطقه. همینک روز های تعطیل جاده های تالش زمین مانند روز سیزده بدر ایرانیان شلوغ می شود. از این همه امکانات می توان سود جست و منطقه را ساخت بی هیچ ویرانگری ای. می توان ده ها کارگاه تولیدی و  مغازه های کوچک و بزرگ برای فروش تولیدات کار گاه های صنایع دستی و صنایع  دستی ظریفه ایجاد نمود. می توان و باید عموم مردم منطقه را در این تولیدات شریک ساخت که حق مُسَلَّم شان است. گلیم و جاجیم تالش ها در کل جهان جای اول را دارد. جاجیم های ابریشمی بافته شده در کارخانه ی رضا تالشی - مَشتَه رضا لیپایی و یا رضایف - که نزدیک به سد سال پیش بافته شده، هنوز در بعضی خانه های ماسال یافت می شود؛ و هرچه که می ماند زیباتر می گردد.

این کوتاه، مقدمه ای بود برای آغاز؛ که گفتنی از این دست بسیار است.

ایران دوستان و دلسوزان میهن، به کمک منطقه ی ما بشتابید تا آن شود که باید.

این کار مایه ی شادمانی و رضایت خاطر همه ی ایرانیان خواهد بود زیرا منطقه ی تالش همینک یکی از بزرگترین میزبانان هموطنان است چنان، که گاه جای خالی برای ماندن و خوابیدن یافت نمی شود. در حالی که با ایجاد هتل های مختلف بزرگ و کوچک می توان براحتی این مشکل را حل نمود و سود های سرشار نیز بدست آورد؛ یعنی سرمایه ی گذاشته شده فورن جواب می گیرد. 

و فراوان پیشنهاد از این دست می توان نمود تا دیگر جنگلی بریده نشود و مفیدِ حال ایران عزیز ما گردد که در ادامه ی نابودی جنگل ها، خشک سالی های پی در پی و زدن چاه های عمیق فراوان که می توان به آنها دامچاله های مرگ برای طبیعت ایران نام نهاد، سد سازی های بی رویه و ... بیابانی شدن بیشتر تهدید اش می کند، و این تهدید را می توان و باید محدود ساخت. باید نه فقط به کل جنگل، بلکه به هر درخت چون موجودی زنده و مورد احترام نگریست، و سایه سار اش را چون «نسا»ی ایرانیان کهن، عزیز داشت. باید در سرتاسر میهن که بیابان شدن، و آن هم از نوع آفریقایی آن، تهدید اش می کند، به انقلابی سبز دامن زد. در ایران زمین باید هر درخت حرمت بیابد آنگونه که عرب شتر را نفر نامید. همه ی اینها شدنی ست، یعنی موضوعاتی خیالی نیست؛ فقط باید خواست تا برای اجرا آغاز شود؛ وگرنه یک لحظه تصور کنید: خوب دو پنج سال دیگر هم جنگل های باقی مانده را بریدند، بردند و خوردند، بعد چه می شود!؟

از سوی دیگر بعضی از همان شرکت ها که پرونده ی خرابی ندارند می توانند در سازندگی نوین تالش زمین دست داشته باشند، مانند ایجاد کار گاه ها، هتل سازی ووووو

پس، باید به فکر برنامه های بلند مدت برای ایجاد شغل در منطقه بود، و این نباید به قیمت ویرانی منطقه صورت گیرد؛ بلکه باید در جهت سازندگی و آبادی سودآور باشد.

  

+ نوشته شده در  دوشنبه سوم شهریور 1393ساعت 0:58  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

رفتی و دلم سخت غمین است - بر شانه ی من گِردِ زمین است

 

شاعری بزرگ سفر کرد



مراسم تشیع پیکر سیمین بهبهانی شاعر و غزلسرای نام آور ایران صبح روز جمعه ۳۱ اَمرداد با حضور جمع زیادی از علاقه مندان وی و همچنین اهالی ادبیات و موسیقی و بزرگان این عرصه در تالار وحدت برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ایلنا در ابتدای این مراسم ابوالحسن تهامی‌نژاد پیشکسوت دوبله و داماد سیمین بهبهانی طی سخنانی با تشکر از کسانی که امروز برای تشیع پیکر بهبهانی آمده‌اند گفت: امروز آغاز زندگی جاودانه سیمین بهبهانی است و چند روز پیش فقط جسم وی زوال پیداکرد. غزل بانوی شعر ایران امروز زندگی جاودانه‌ای را شروع کرده است و از رهگذر غزل و شعر، سیمین بهبهانی همچون حافظ و مولانا همیشه زنده و پاینده است و باکی نداریم که امروز فقط پیکرش را به خاک بسپاریم.
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی گفته بود یا من را در امام‌زاده طاهر در کنار مزار همسرم دفن کنید یا آنکه مرا در بهشت زهرا درکنار مزار پدرم، و فرزندان بهبهانی گزینه دوم را انتخاب کردند. همین.

جواد مجابی شاعر و نویسنده نیز طی سخنانی گفت: امروز شاعر ما رفته است و تن به خاک سپرده است و شیرینی نیز از کام ما رفته و زوال پیدا کرده است اما شاعر در دل ما نهان است و او در جان ما ست
وی با اشاره به نقش بهبهانی در غزل امروز ایران گفت: غزل از زمان رودکی تا شهریار قدمت داشته است و سیمین بهبهانی در دوره‌ای که غزل پیر شده بود و رو به فرتوتی می‌رفت شاخه تازه‌ای بر آن اضافه کرد و غزل امروز از شعر بهبهانی دوباره جان گرفت. سیمین بهبهانی شاعری بودکه ماندگار شد و یکی از دلایل این ماندگاری این بود که سرگذشت مردمش شد.
مجابی ادامه داد: شاعری می‌ماند که رویاهای مردم و وطنش را درک کند و در شعر خود بگوید و آن‌ها را به اشتراک بگذارد.
وی ادامه داد: در آینده، آیندگان می‌توانند از روی اشعار افرادی همچون سیمین بهبهانی و شاملو تاریخ ایران را بخوانند و بشناسند زیرا این شاعران حرف های مردمانشان را ابدی کردند.*
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی مصلحت اندیش نبود و حقیقت را می‌گفت زیرا تاریخ نیز گواهی می‌دهد که حقیقت همیشه پیروز است. سیمین بهبهانی سدِ شعر محفلی و نخبه گرا را شکست و راهی برای ورود شعر به میان مردم باز کرد به همین دلیل شعر وی صدای دل مردم است و هر جا ظلمی به مردم می‌رفت در شعر سیمین بهبهانی دیده می‌شد.

صدیق تعریف استاد موسیقی و آواز طی سخنانی گفت: من امروز با دلی مجروح به میان شما آمدم و حضور شما امروز در این مراسم نشان می‌دهد که سیمین بهبهانی در قلب و روح ما جاودانه است.
صدیق تعریف قطعاتی را به یاد سیمین بهبهانی خواند.

محمود دولت آبادی نویسنده و از دوستان بهبهانی نیز طی سخنانی گفت: سیمین بهبهانی انسانی پیروز بود که بین دو عدم زندگی می‌کرد سیمین بهبهانی مانند همه ما و همه آدم‌های دیگر نظرات گوناگون داشت و آثار متنوعی را آفریده است.

وی ادامه داد: در شعر سیمین بهبهانی می‌توان از آثار اجتماعی تا آثار تنهایی را دید، اشعاری پیرامون آزادی و حقوق زنان و اعتراض به ظلم اجتماعی و توجه به لحظات ناب انسانی در آثار وی دیده می‌شود.

محمدرضا شجریان رئیس شورای عالی خانه موسیقی و استاد آواز نیز طی سخنانی گفت: من ابتدا تصور می‌کردم که امروز بسیاری ما در سختی قرار بگیریم حتی مرادخانی گفته بود که بهتر است برای مراسم امروز سایه‌بان بگذاریم اما من به وی گفتم مردم ما تحملشان بیشتر از این حرفهاست.
وی ادامه داد: من امروز به نمایندگی از هنرمندان موسیقی خدمت شما آمدم تا تسلیت بگویم زیرا امروز ما داغدار هستیم.
شجریان افزود: سیمین بهبهانی تاریخ ساز بود زیرا به ادبیات و غزل و به همه جهان به چشم یک خانواده نگاه می‌کرد وبه دنبال گسترش دوستی و محبت در جهان بود و به حقوق زن نیز اهمیت زیادی می‌داد.
شجریان با اشاره به جمله‌ای از دادبه گفت: جهان را مردان می‌سازند و مردان را زنان، ملتی که بی‌بهره از این امر باشد زندگی نمی‌کند بلکه مرده است.
وی ادامه داد: سیمین بهبهانی برای همیشه زنده است زیرا یک مادر پرمهر بود و ما باید به یاد سیمین بهبهانی قدردان مادران خود باشیم.

علی بهبهانی فرزند سیمین بهبهانی طی سخنانی با تشکر از کسانی که امروز حضور پیدا کردند گفت: سیمین بهبهانی نمونه یک مادر واقعی بود که مردمش را خیلی دوست داشت.

همایون شجریان قطعه رفت آن سوار کولی را به صورت زنده اجرا کرد. شهرام ناظری نیز شعر دوباره می‌سازمت وطن را به صورت زنده خواند.

در این مراسم که اجرای آن را عباس سجادی بر عهده داشت هنرمندانی همچون جعفر پناهی، بهمن فرمان‌آرا، امین الله رشیدی، باباچاهی، جواد مجابی، ویکتوریا دانشور، اکبر زنجانپور، علی دهباشی، مریم بوبانی، مهناز افشار، یغما گلرویی، سیروس ابراهیم‌زاده، محمد متوسلانی، ناهید توسلی، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، فرهاد فخرالدینی، عبدالحسین مختاباد، علی مرادخانی، محمود دولت آبادی، صدیق تعریف، فاطمه راکعی، همایون شجریان، پوری بنایی، سهیل محمودی حضور داشتند.
پیکر سیمین بهبهانی به مقبره خانوادگی وی در قطعه ۷۲ بهشت زهرا منتقل شد.
مراسم بزرگداشت وی ساعت ۱۱ الی ۱۲: ۳۰ دقیقه در مسجد جامع شهرک غرب روز یکشنبه ۲ شهریور برگزار می‌شود.

 

 

* و نکته ای در باب سخن مجابی عزیز - به نظر من وقتی ما بگوییم: در آینده، آیندگان می‌توانند از روی اشعار افرادی همچون سیمین بهبهانی تاریخ ایران را بخوانند و بشناسند زیرا اینگونه شاعران حرف های مردمانشان را ابدی کردند؛ این سخنِ درست شامل شاملوی بزرگ نیز می شود. ولی اگر بعد از نام سیمین بهبهانی فقط از شاملو نام ببریم، به نظرم منصفانه نیست. به عنوان مثال در ارتباط با همان سخن مجابی گرامی من هیچ شاعری را در تاریخ سد سال اخیر ایران نمی شناسم که توانسته باشد مانند محمد علی افراشته رشتی زمانه ی خود را مانند تابلویی در همه ی جوانب اش به نمایش بگذارد. کاری تاریخی و غریب و بی مانند که افراشته توانسته با زبان زیبای طنز از عهده اش بر آید با تکرار پیوسته ی این بیت ماندگار:

«بشکنی ای قلم ای دست اگر - پیچی از خدمت محرومان سر!»

یعنی همان کاری که حالا بسیاری از مدعیانِ به «نان» رسیده از آن سر باز زده اند. زیرا لحظاتی همه می توانند عدالتخواه باشند؛ ولی پیوسته یعنی ناگسسته و برای همیشه با مردم بودن و زیبای عدالت و آزادی را ستودن کار هر کس نیست.

طبیعی است که عزیزان غیر گیلانی اشعار گیلکی او را که شاهکار است در تابلو سازی تاریخی، نخوانده اند؛ ولی به هر حال هنگام بیان می توان با احتیاط بیشتری سخن راند.

اگر کسی را می شناسید که چون محمد علی افراشته رشتی با آن وسعت از سخن مردم و جامعه ی زمانه ی خود تابلوی تاریخی ساخته، لطفن معرفی کنید تا ما نیز در جریان قرار گیریم؛ من چنین کسی را نمی شناسم.

افراشته تابلوی کثیف، زورگو، بی ادب، بد دهن، خشن، نانجیب، فحاش، متجاوز و در عین حال حق به جانب و طلبکارِ ارباب بازی و خان بازی را طوری با شعر خود ثبت نموده که حتی انسانی که آن دوره ی پر از پستی و از بیسوادی، بی فرهنگی و خشونت پر از بد مستی و خود خواهی را ندیده، وقتی امروز در رشتِ سخن به سینمای شعر افراشته می رود، لبخند زنان حالی چنان می یابد که گویی در همان زمانه ی ارباب رعیتی قرار گرفته. افراشته نه فقط حرف های مردمان را ابدی کرد بلکه یک دوره ی تاریخی را با شعر ظنز با تمام زیر و بم و بیش و کم اش ثبت تاریخ نمود؛ و حتی بر خوردِ طبقاتی فئودال ها در باب خود را نیز با همان زبان طنز بر دفتر نشاند ماندگار.

«افراشته پِر آدمِ خوب بُو که بمردَه ---- اَن جعفر گذّاب ج ماری گیله مردَه»

ترجمه: پدر افراشته آدم خوبی بود - فئودال بود - که مُرد ---- این جعفر گذّاب اما از مادری دهقان زاده است

زنده یادِ سیمین بهبهانی، شاملو، افراشته و همه بزرگانِ عدالتخواه ایران زمین جاودان باد!

 

در ضمن اگر این دو عکس پر شکوه که از سوی «ایلنا» گرفته شده، در ایران دیده نمی شود به بزرگی خود ببخشید.

برای دیدن عکس ها می توانید مستقیمن به سایت «ایلنا» رجوع کنید.

 

+ نوشته شده در  جمعه سی و یکم مرداد 1393ساعت 17:27  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

شعری کوتاه اما تکان دهنده چو تَیفُونِ دریا از بانو «سَوزَه نغم»(اکرم کرم زاده)

 

شعری که در پی «لِدو» های خفته سوگوار است

شعری برای دردی عمیق
----------------------------

در سوگِ جنگلِ ویران

آسوده بخواب جنگل (تالش)
من بیدارم!
بیدار ...
تا همه ی ارَّه موتور ها ،بیل ها و کامیون ها را
بشمارم!
و تماشا کنم
تشییع جنازه فرزندانت را(راش، سپیدار، وَن، افرا و ...)

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم تیر 1393ساعت 22:26  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

«یه دونه انار دو دونه انار، سیسد دونه مروارید»؛ هیچ می دونی وقتی چیدم، از دوتا دستم خون بارید؟

سلام دوستان

قبل از جواب دادن به دوست عزیز آستارایی ما، و سوزه نغم گرامی،بگذار اول بحث قبلی را موقتن گِرد کرده ببندم. البته لازم است که در آینده باز به این مقوله بر گردم، زیرا این مهم خیلی فرا تر از بحثی در باب بُن یابی یک واژه است. زمانی می خواستم برای بعضی تحقیقات به مناطقی از سیبری سفر کنم که متأسفانه صورت نگرفت. بسیاری از واژه های خلق های جهان ریشه در شمال زمین دارد؛ و این اشتراک فقط شامل یک گروه زبانی نیست، گاه چون «تَیفُون» بخش بزرگی از جهان را در بر می گیرد.

گروه زبان های ایرانی جز گروه هند و اروپایی به حساب می آید، ولی همین زبان ها گاه با زبان های غیر، مثل عربی که از گروه سامی است، مشترکات تعجب بر انگیزی دارند.

یک مثال از بسیاران: واژه ی خلق عربی، در تالشی خَلک، در ترکی ترکیه هَلک یا هالک، در آلمانی فُلک، و در فارسی خلق است. با این تفاوت که در همه ی زبان های نام برده شده، این واژه اسم جمع است؛ ولی فقط در عربی اسم است. آیا این واژه را عرب از ما ستانده و با سلیقه ی خود به شکل خلق در آورده و بعد به فارسی بر گشته، مانند قیصر = کی سر(پهلوی)؟

جواب روشن دادن به این پرسش بسیار دشوار است. اینگونه واژه ها می توانستند در عربی نیز باشند و هم می توانستند عرب ها از ما ستانده باشند و با قاعده ی خود تغییر داده باشند.

به همین خاطر من در طی سال های تحقیق به این نتیجه رسیده ام که: رابطه ی فامیلی زبان های هم گروه را نمی توان مطلق کرد. به عبارتی دیگر می توان گفت بسیاری از زبان های جهان به نوعی با هم - کم و یا بیش - مشترکات دارند و این در حالی است که زبان شناسان آنها را ظاهرن از یک خانواده نشمرده اند.

نتیجه: باید در گروه بندی زبان ها از هر نوع مطلق گرایی پرهیز شود زیرا این خطه ی عظیم پُر پیچ، اقیانوسی بیکران است که ره پیما در آن به راحتی می تواند ره گم کند به خیال اینکه دارد به مقصد نزدیک می شود.

به این خطه اگر در آمدی، باید بسیار خونسرد و دقیق باشی. این گفتار کلی است و در آن به شخص خاصی اشاره ندارم. این سخن قبل از هر کسی خطاب به خود من است زیرا همه ی ما انسانیم و می توانیم اشتباه کنیم. این اشتباه شامل همگان می شود؛ با این تفاوت که اشتباهات بعضی بزرگتر است. و آن دلایل مختلف و دو علت اصلی دارد - شتاب و نا آگاهی.
لطفن دقت داشته باشید که ما داریم در باب انسان های صادق حرف می زنیم؛ ما را به باقی در این بحث کاری نیست.

قبل از اینکه به اصل موضوع بپردازم، بگذار این نکته را نیز بیان دارم، زیرا هرچه حق است باید گفت و نباید نگاه کرد این حق از آنِ چه کسی ست.

در آغاز بحث آقای کرفکوهی نوشته بود که ما بسیاری از واژه ها را از عربی گرفته ایم و طوفان می تواند از آن جمله باشد.
گرچه با رجوع به زبان های مختلف جهان به اثبات رساندم که تَیفُون اصل است و نه توفان و یا طوفان؛ ولی نکته ی درستی که در سخن ایشان است این می باشد که طوفان را ما در فارسی می توانستیم از عرب گرفته باشیم و بعد شکل ایرانی آن یعنی توفان رایج شده باشد. چنانکه در قدیم تقریبن همه ی ایرانیان طوفان می نوشتند. فقط در واژه نامه ها دو شکل از آن بود. ولی حالا اکثریت ایرانیان آن را با شکل ایرانی آن یعنی توفان می نویسند.

نتیجه: فارسی از آنجایی که زبانی نوین است، می تواند این واژه را براستی از عربی گرفته باشد. ولی تَیفُون تالشی، آلمانی، زبان های سلاویان شرق، چینی، انگلیسی، یونانی و ... ریشه در تاریخی خیلی کهن تر دارد و شکل اش اصیل تر است.

پس نظر ایشان که فارسی می تواند از عربی گرفته باشد، می تواند حقیقت داشته باشد. از این دست در فارسی کم نیست. مثل ققنوس(سیمرغ، هُما = هُوما، عنقا و ...) - واژه ی یونانی مُعَرَّب شده که بعدن از عربی وارد فارسی شده. 

یعنی حرف ایشان کاملن غلط نیست، اما به تَیفُونِ تالشی ربط ندارد. فارسی مانند همه ی زبان های دیگر عزیز است و ارزشمند؛ اما از آنجایی که زبانی نوین است برای بُن یابی نمی توان به آن رجوع کرد. هر زبان نوین دیگری نیز همین است؛ زیرا به وسیله ی آن نمی توان به هزاره های گذشته ی تاریخ نقب زد. این ربطی به قدرتمندی و نیکی و بدی زبانی ندارد؛ بلکه موضوعی تاریخی است. تو نمی توانی با تاریخی کمتر از دو هزار سال به هزاره های دیر و دور گذشته نقب بزنی.

پس چه باید کرد؟

در چنین مواردی برای ریشه یابی باید به زبان مادر آن زبان نوین پناه برد. چنانکه کامل هزاران واژه ی دِگر شده در فارسی دری در زبان های مادر یعنی پهلوی و تالشی درست حفظ شده و بر جای مانده.

پس اینکه فارسی می تواند از عربی طوفان = توفان، را گرفته باشد؛ یک موضوع است، و تَیفُون موضوعی بکلی دیگر. اینجاست که محقق باید پیچش مو را ببیند. اینجاست که احتیاط را از دست دادن، ناخود آگاه ره به سوی گمراهی گشودن است و نا آگاهانه و صادقانه غیر حقیقتی را پذیرفتن.
این سخن ربطی به کار حبیبی و دیگران ندارد؛ بَل فرمولی ست برای همگان. باید برای هرچه دقیق تر ساختن کار، آگاه تر گشت و ژرف تر نگریست.   

لازم است این را نیز خدمت عزیزان خواننده عرض کنم که از این دست بحث ها کاری کارستان است و گاه تا حدی دشوار است که شاید در سطح کل جهان فقط چند ده نفر بتوانند در آن شرکت همه جانبه و کارساز داشته باشند. شرکت جستن برای همگان ممکن و حتی لازم است و هیچ اِشکالی ندارد؛ ولی در بحثی از این دست، انسان باید با آگاهی کافی به هَزار سوی سخن با ژرف ترین نگاه بنگرد، و این ربطی به جرأت ما ندارد؛ بل به شناختی چنان وسیع احتیاج دارد که بسیار گاه حتی علم وطنی در کشوری برایش ممکن است کافی نباشد؛ یعنی باید از دانش داخلی و هم جهانی سود جست و در عین حال باید به این نکته توجه خاص داشت که: هم در داخل و هم در خارج، دانشمندان زحمتکشِ عزیز می توانند اسیر اطلاعات ناقص دانشگاهی خود گشته باشند؛ چنانکه هنگام روشن ساختن وضعیت بسیاری از واژه های مورد بر رسی قرار گرفته از سوی دانشمندان، بار ها با کمک این زبان کلیددار تاریخ در داخل و خارج میهن به اثبات رسانده ام که اطلاعات ناقص، بسیار گاه از بی اطلاعی خیلی بد تر است؛ زیرا بی اطلاع چون نمی داند، وارد آن عرصه نمی شود.

کم آگاه اما می تواند به دامچاله ی کار در افتد و بی آنکه خود بداند، با حقیقت وَر افتد. تفسیر های فراوان غلطی که پیش از این اصلاع شده و همه تان در جریان هستید، گواه قلمزن این سطور است.

هَزاران سال پیش، هَزار پُل تاریخ در پشت سر ما خراب گشته، و این است که حتی فرَزانَک ترین = دور اندیش ترین، نیز می تواند ماشین اندیشیه را به خاکی بکشانَد و به گِل بنشانَد. اینجا خود شیفتگی بکار ناید؛ اطلاعاتی بسیار دقیق می باید و نگرشی بی نهایت ژرف و همه جانبه. و این ژرف نگری نباید فقط از یک زاویه باشد. اگر چنین شد، می تواند گمراه گَر گردد.

آیا ما - انسان این دو قرن - آن اطلاعات دقیق را اینک در دست داریم تا بیباک به تَیفُونِ این دریا بزنیم؟

نه، نداریم.

بسیاری از پُل های خراب را متأسفانه پُل سازان جدید با سلیقه ی خود درست کرده اند و به جای پُل قبلی نشانده اند. و گاه این پُل جدید سَمت و سویش چُنان است که آدمی را به "ترکستان" هدف می بَرَد، بخصوص وقتی که تاخت زنان می رویم بیباک، شتابناک و از خود راضی.

اینجا باید به هر ویرگول تاریخ گذشته توجه بی مانند داشت، وگرنه نظر دادن در حد انشا نویسی که کاری ندارد.

این نکته - به دست خود پَرت شدن - از نظر روانی متأسفانه خیلی محتمل است، چنانکه نمونه های فراوانی در تاریخ دیده می شود.

جهان واژه ها از جهان دانش کلِ جهان فرا تر است؛ بسیار فراتر است؛ در حدی باور نکردنی، فراتر است.

تاریخ نویسانی که با جرأت تمام از تاریخ هزاره های دور سخن می گویند، کارشان از دو حالت خارج نیست؛ یکی این است که یک آدم با "جرأتی" پیشتر پیدا شده و به دلخواه، صادقانه و یا دروغکی پُل سازی کرده و در نتیجه آن نوشتجات به عنوان فاکت های تاریخی مسلم چاپ گشته و پخش شده. و چون دهان به دهان و قلم به قلم نیز گشته، پس هر کسی در جهان شفاهی و کتبی خود بخشی از آن سخن اولی را با کم و زیاد هایی جز اطلاعات خود به شمار می آورد و در مجالس و ... چون بزنگاهی آنها را به رخ می کِشد از خود راضی! در حالی که آن نوشتجات به هیچ رو کامل نیست. بخشی از حقیقت نه فقط همه ی آن نیست، بلکه بسیار گاه ضد حقیقت و بسیار کریه است، چون گمراه کننده است. زیرا دروغ ناب با کمی دقت از همان اول دیده می شود؛ ولی دروغ و یا اشتباه در راست، بخاطر حضور بخشی از حقیقت در آن، عمیقن خطرناک و پَرت کننده است. یعنی می تواند به عنوان حقیقت مطلق ثبت گردد در حالی که هرگز آن نیست.

آنگونه اطلاعات، از دروغ عریان - سد در سد دروغ - خیلی بدتر است؛ زیرا فقط چند درسد نادرستی می تواند کل مسیر را تا ثریای سخن کَژ نماید. خواننده ی بیچاره ولی به عنوان حقیقتی ناب آن را می خوانَد! می خواند و با عشق و می آموزد، به خیال اینکه حقیقتی را آموخته. بخش های بزرگی از تاریخ هَزاره های دور کمابیش دچار همین اطلاعات ناقص هستند. اطلاعاتی که دیگر با جانِ اصل در هم شده چنان، که گویی جدایی ناپذیر است. آن اطلاعات نه فقط دقیق نیست ولی ثبت شده، بلکه حتی بسیاری آز آنها درسنامه گشته! دانشجو و دانش  آموز آنها را می آموزد، امتحان می دهد و نمره ی قبولی و مدرک تحصیلی می گیرد!

گاه تاریخ دان ها چنان با جرأت سخن می گویند که شنونده فکر می کند سخن از چیزی در حد فرمول ریاضی در کار است. و یا طوری وانمود می گردد که گویی تاریخ دو سد سال پیش دارد بر رسی می شود. آن نویسنده ی باور کرده، اگر کمی ژرف بیندیشد، می بیند که آن اطلاعات عمیقن نسبی ست؛ و این منطقی می باشد؛ زیرا از هَزاره های دور و دیر تاریخ چیز های زیادی که خیلی دقیق باشد در دست نیست.

من به همین خاطر بیش از تاریخ های نوشته شده در باب دیر و دور زندگی انسان، که درسدی همیشه ناخالصی با خود دارد، به جهان رازدار واژه ها پناه می برم. زیرا تاریخ آنطور که بوده در دل واژه هاست، نه آنطور که فلان مسموم شده، سَمتدار و یا ناسیونالیست، خود شیفته، خود خواه، و یا سیاست باز می خواهد.

در واقع در اطلاعات درون واژه دروغ نیست؛ فقط باید توان کشف داشته باشی.

 یعنی یکی از آثار بسیار دقیق که چون کتابی از تاریخ بسیار دور بشر بی هیچ نادرستی ای آمده و به ما رسیده، واژه های زبان های گوناگون است. با این تفاوت که باید عمری تلاش کنی تا در سرعت اندیشه در جاده ی بسیار لغزنده ی راه در خطه ی تحقیق، به سوی پَرتگاه نروی. وگرنه زود و یا دیر مانند ده ها واژه ی نادرست تفسیر شده، دُم خروسِ کار، در آمده، ساختمانِ پوشالی  از هم می پاشد.

لطفن بروید و در اینترنت و کتاب های سد سال اخیر نگاه کنید و ببینید چه داستان ها که در باب ساده ترین واژه ها نوشته نشده.
واژه هایی که گرچه مرکب اند، ولی بسیار ساده می باشند. مثل آذربایجان، اردبیل، آیینه، گاوخونی، چله، پیشواز و ...

ای کاش قلمزنان ما به این خطه ی بسیار خطرناک آسان در نیایند. برای تفسیر ژرف باید عمری را بگذاری. این «عمری» که می گویم، یک شعار نیست، براستی باید عمری بگذاری تا درهای بسته ی تاریخ را بانوی سخن بر تو بگشاید و آن بنماید که بوده، نه آن، که خیالی آن را گشوده.

به عنوان نمونه، من در باب دو واژه ی بسیار کهن ایرانی و تالشی «آستارا» و «آستارا خان»، بیش از دو ده سال جستجو کردم. ولی توی خواننده که نوشته ی مرا در عرض پنج دقیقه می خوانی، برایت فقط یک اطلاعات است؛ در حالی که آن نوشته بخشی از هستی فرهنگی وجود من است. من سال ها به «خستَه وخت» یا «خسته بخت» اندیشیدم تا اینکه در بحثی مفید با صدف و فرزاد عزیز به نتیجه ی نهایی رسیدم که اینجا خسته، در برابر گلَف = فاصله دار، آمده. خَستَه بخت، یعنی بختی که گاه هست و گاه نیست، نیست؛ بلکه انبوه، بی فاصله و پُر است از خوشبختی و زیبایی و شادی. به همین خاطر من آن کشف بزرگ را از آنِ فرزاد و صدف و خود می دانم. زیرا نتیجه ی آن در بحثی سه نفره حاصل شده. یا بعد سال ها تحقیق در باب ارومیه، و کند و کاو فراوان در متون داخلی و خارجی، اخیرن در بحثی دوستانه با دوست آستارایی ما به نتیجه ی نهایی رسیدم؛ پس آن کشف شگرف را بین خود و آن عزیز مشترک می دانم. من روی واژه ها عمر نهاده ام. این عمر نهادن، غلط بوده، درست بوده، بحثی دیگر است. آنچه امروز می گویم از هَزار اَلَک تاریخ گذرانده ام. با این حال من نیز انسانم و باز می توانم در مواردی اشتباه کنم.

بعد از سال ها کنکاش شبانه روزی در زبان و فرهنگ تالشی، برای حقیقت یابی و روشنگری، از آن بسیار سود جسته ام. البته این آسان بدست نیامده؛ عاشقانه در پی اش دویده ام تا ذره ای رسیده ام. علت این بیان، خود خواهی نیست، از آن بیزارم؛ برای این متذکر شدم زیرا گاه می بینم بعضی از عزیزان ما در باب مسایلی بغرنج خیلی آسان نظر می دهند.

عدالت خواه بودن در این راه اهمیت ویژه دارد. هرگز حاضر نشده ام و نخواهم شد که برای ارضای حسِ ناسیونالیستی و ... حقی را ناحق سازم. زیرا به نظرم چنان کاری، روی حقیقت خط کشیدن است.
زیرا عقیده دارم: «دروغ گرچه به راه می افتد، ولی هرگز به منزل نمی رسد!» و بسیار گاه دروغباز و دروغساز را رسوای عالم می سازد. پس حتی اگر بزرگترین جایزه ی تاریخ بشری را به ما بدهند، به گفتن دروغی نمی ارزد.

اگر این شَوی، محققی؛ وگرنه کارت ارزشی ندارد. زیرا درست است که تو حقایق زیادی را نیز بیان می داری، ولی با ثبت آن ده درسد نادرست - کم و یا بیش - خیانتی را به تاریخ بشری می نمایی که جبران پذیر نیست. زیرا وقتی دروغ را به جای راست جا می زنی و آن نادرست به جای درست یاد گرفته می شود، این یعنی فاجعه ی فرهنگی.

  نتیجه: برای نقب به تاریخ دیر و دور جهان باید بسیار محتاط بود، زیرا عملن سد در سدِ حقیقت نایافتنی است، مگر از طریق آزمایشهای علمی بسیار دقیق.


دوم راه حقیقت یابی، گشودن راز درون واژه هاست.

بعد از این مقدمه ی بلند ولی لازم؛ اینک در ادامه به اصل موضوع با این شرط می پردازم: ما حق نداریم برای گِرد کردن یک مقوله ای نتیجه ی دلخواه خود را بگیریم و بحثی دریایی را کوچک و کوتاه ساخته ببندیم. ولی حق است به آن بپردازیم و هم به آینده بسپاریم برای تدقیق تا نتیجه ی کار ما آن شود که باید باشد، نه آن که دل ما می خواهد.

اینجاست که رجوع به زبان رازدار تالشی برای واژه گشایی و حقیقت یابی مانند یک آزمایشگاه علمی ست. زبانی که با کلید آن می توان حتی به زبان های بیگانه و همسایگان بسیار دور تاریخی ما، مانند سلاویان ها، آلمانی ها، و خلق های زینده در سیبری و کلن مردمانی که دارای زبانی از هند و اروپایی هستند و نیستند، نقب زد.

نوشتم «از هند و اروپایی هستند، و نیستند»، زیرا گاه توان زبان تالشی گویی بیکران است. چنانکه ما با زبان سامی عربی فراوان واژه ی مشترک داریم. مثال: واژه ی «جام»ِ تالشی و پهلوی در عربی نیز هست؛ و عرب آن را حالا دیگر از آنِ خود می داند و حتی برایش جمع عربی دارد - جامات و اجوام. و ما نیز نمی توانیم بگوییم فقط مال ماست. حتی اگر واژه ی مرکب جام را با قاعده ی شگرف و شگفتی آور زبان تالشی تجزیه نماییم؛ باز حق نداریم بی احتیاطی کنیم. یا دچار ناسیونالیزم پَرت کننده شویم و بگوییم، فقط از آنِ ماست. البته وقتی ما تالش ها توان شکافتن از این دست واژه ها را داریم؛ و در مورد «جام» ما ایرانیان تاریخ «جَمِ» آن را نیز داریم، طبیعی است که با اطمینان بیشتری می توانیم در باب آن واژه سخن بگوییم، به این شرط که دچار خود گرایی مطلق نشویم.

پیوسته باید به خود گفت: جهان واژه و زبان پُر پهنه تر و پیچیده تر از اینهاست؛ پس باید تا مغز استخوان محتاط بود و دقت داشت. باید مانند کاهی از توفان قضاوت بیجا ترسید. و فقط در این حالت است که می توان خود را محقق دانست؛ وگرنه قلمزنِ کَژ کرده راه، داستان پردازی گمراه گَر می گردد، که در نهایت می رسد به چاه. چاهی که او و دنباله روهایش را با خود می بَرَد. یعنی گرگ دروغ یا اشتباه آخر سر سازنده ی خود را می دَرَد.

هیچ چیزی، زیباتر و دلپذیر تر و شادی آفرین تر از راستگویی و حقیقت جویی و حق طلبی نیست. حتی اگر ما سیلی خورده ی این راه گردیم. طبیعی است که انارستان خار دارد.

یک محقق نیک اندیشِ نیک گفتارِ نیک کردار زحمتکش، رنجی مقدس را با خود دارد. او آگاهانه از این گذرگاه پُر خطر، از این بریس، از این تنگه می گذرد تا باغ هستی اش این بار آوَرَد و در خانه ی کار و زحمت بر سفره ی رنگین نهد:«یه دونه انار، دو دونه انار، سیسد دونه مروارید»؛ هیچ می دونی وقتی چیدم، از دوتا دستم خون بارید؟

 

 

ادامه:

 «سیبری (به روسی: سیبیرّ - Сиби́рь)* نام سرزمینی بسیار گسترده در بخش آسیایی روسیه است. سیبری تقریباً تمامی ناحیهٔ شمال آسیا را در بر می‌گیرد. این منطقه یک دوازدهم سطح کره زمین و ۶۰ درصد خاک اتحاد جماهیر شوروی سابق را تشکیل می‌دهد. سیبری از رشته‌کوه اورال به سوی شرق امتداد یافته و تا اقیانوس آرام می‌رسد. از سوی شمال به اقیانوس منجمد شمالی و از جنوب به تپه‌های شمال و مرکز قزاقستان و مرزهای مغولستان و چین محدود می‌گردد. مساحت سیبری ۱۲۸۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع است و ۴۰ میلیون نفر سکنه دارد.»(از ویکی پدیا)

* حرف اِر = r = p، در واژه ی Сиби́рь سیبیرّ = سیبری، نرم تلفظ می شود. و آخرین حرف آن واژه در واقع حرف نیست، بلکه علامت تلفظ نرم است که من در تالشی تشدید را برایش بر گزیده ام. در روسی علامت تلفظ سخت نیز وجود دارد که ما در تالشی به آن احتیاج نداریم.

شاید این سوال پیش آید که: چرا در آغاز بخش دوم مقاله در باب سیبری مطلب آورده ام؟

زیرا لازم است که خواننده تصور درستی از جغرافیای منطقه ی مورد نظر داشته باشد.

 

و اما اصلِ سخن: اساس این واژه ی مرکب در زبانِ تالشی ست؛ زیرا با این زبان قابل ریشه یابی می باشد؛ ولی در روسی، بیلاروسی، اوکرایینی، انگلیسی، آلمانی، چینی، یونانی و ... نیز از آن سود می جویند. این واژه که شکل اصیل و دقیق آن در زبانِ تالشی نیز حفظ شده، حالا گرچه به اعماق زندگی مردم گوشه و کنار جهان رفته، مثلن در انگلستان یک جت جنگنده «تَیفُون» نامیده شده؛ ولی فقط با زبان مادر - تالشی - می توان آن را واکاوی نمود و ریشه یابی کرد.

باری، آن اطلاعات پیشین را بیان داشته ام تا بگویم این واژه اصل اش همان است که در زبانِ مادر - تالشی - وجود دارد. سد ها واژه و بخصوص نامواژه در سر زمین بسیار پهناور سیبری بکار می رود که بُن در تالشی دارد؛ و یا به عبارتی دیگر تالشی نیز هست؛ که فقط محقق تالش توان واکاوی و درون نمایی آنها را دارد؛ مثلِ «گیلَک» = خلق و یا قوم گیلَک(از مردمان شمالی که فقط چند هزار نفر از آنها بر جای مانده)، «اَل تَی»(واژه ای است مثل اَل برز)، «تَی گَه» = تَی گاه، «تُوند رَه» = تُند راه، رودِ «کَه تُون»، رودِ «آو» یا «آپ» یا «آب»(گوناگون تلفظ می شود)، که در ویکی پدیای روسی نیز از جمله در باره اش نوشته شده: این واژه یادگار زبان های ایرانی و ایرانیانی است که در دور دست تاریخ در آن منطقه می زیستند.

و از این دست بسیار است که فقط با کلیدِ زبانِ مادر یعنی زبان تالشی می توان به گنج خانه ی آن ها وارد شد.

«تَی فُون» واژه ای است مثل «تَی گَه» = تُهی گاه. «تَی»، واژه ای ست بسیار کهن و از جمله ایرانی. در پهلوی نیز تَی است، در تالشی کنونی شهرستان ماسال «تِی» یا «تِ ای» تلفظ می شود. در فارسی دری تُهی تلفظ می گردد. در پهلوی تَهی نیز می نویسند.

همانطور که پیشتر نوشتم، این واژه نمی تواند چینی خالص باشد. این واژه از مناطق شمالی به چین و نواحی دیگر جهان رفته، چنانکه همینک به غیر از تالش، تقریبن کل اروپای شرق و غرب و آمریکای شمالی و چین آن را بکار می برد.

«تَیفُون»، عبارت است از تَی یا تِی، یا تُهی + فُون = بُون = بُن = بن Bn(تالشی - اول ساکن). فُون یعنی ریشه، پایه، بُن.

تَی فُون یعنی بی ریشه. اگر به فیلم های گِرد باد های بزرگ جهان که در اینترنت فراوان وجود دارد بنگریم می بینیم که گِرد ستونی چون درختی عظیم بسیاری از اَشیاء و حتی موجودات زنده را با خود لوله کرده به آسمان برده و مهیب می آید و یا می رود؛ ولی فرق اساسی آن با درختی عظیم و سر به آسمان ساییده این است که فُون = بُون = ریشه، ندارد. یعنی به وضوح دیده می شود که در حال حرکت است. و از این زاویه گذشتگان ما آن را تَی فُون = تَی بُون = تُهی بُن = بی ریشه، نامیده اند.

پس آن نظر بعضی دانشمندان که «تَیفون» در چینی به معنی باد بزرگ است بی هیچ تردیدی نادرست و یا به عبارتی دیگر نادقیق است. «باد بزرگ» می تواند معنی اصطلاحی و یا غیر مستقیم آن باشد؛ زیرا طبیعی است که «تَی فون» همراه است با بادی پُر قدرت. ولی این توضیح، معنی ریشه ای آن نیست؛ بلکه برداشتی است از مشخصات و حضور آن. یعنی معنی غیر مستقیم واژه است.

فُون در این واژه، در واقع همان فُون یا بُون است در فُوندامنت = پاکار = پایه و بُن ساختمان.

فعلن بحث را همینجا خاتمه می دهم.

خلاصه ی کلام: «تَیفون» واژه ای است باستانی که در سر زمین سیبری کهن ریشه دارد و شکل اصلی آن در زبان مادر - تالشی - دقیق به همان شکل ازلی آن حفظ شده. و معنی آن تَی فُون = تَی بُون = بی ریشه، است. چنانکه «تَی گَه»(یک منطقه ی عظیم جنگلی در سیبری) = تُهی گاه = سر زمین بی حاصل، است.(در آن منطقه سر زمین بی حاصل معنی می شود - معنای غیر مستقیم). و یا رود بسیار بزرگ «کَه تُون» و ... در سیبری غربی در تالشی بُون یا فُون یا بُن یا بن Bn دارد.* و از این دست بسیار است که در حوصله ی این مقاله نگنجد.

* اینگونه واژه ها در تالشی یا مانند پهلوی با اوی بلند اصیل ایرانی تلفظ می شود مثل اورّدّک(اُردک - واژه ی ترکی) یا کوروش(کورش - دِگر شده)، و یا اول ساکن است مثل «بن» Bn = بُون، بُن، «بنَه» Bna = نهال، و ...

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم تیر 1393ساعت 18:41  توسط لیثی حبیبی - م. تلنگر  | 

مطالب قدیمی‌تر